Mahmud-paša Anđelović
Veli Mahmud Paša Mahmud-paša Anđelović | |
---|---|
![]() | |
Biografski podaci | |
Datum rođenja | vjerovatno 1420 |
Mjesto rođenja | Novo Brdo, Srpska Despotovina |
Datum smrti | vjerovatno 18. august 1474 |
Mjesto smrti | Istanbul, Otomansko carstvo |
Supruga | Selçuk Hatun, kćer sultana Zaganos-paše |
Titule | Veliki vezir |
Vojna karijera | |
Godine u službi | od 1456 do 1474 |
Ratovi | opsada Carigrada (1453) opsada Beograda (1456), Srbije i Bosne, opsada Trabzona (1461) |
Vojska | ![]() |
Rod vojske | Mihailo Anđelović |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Signature_of_Mahmud_Pasha.png/200px-Signature_of_Mahmud_Pasha.png)
Mahmud-paša Anđelović (turski: Mahmud Paşa; Novo Brdo, cca. 1420 – Carigrad, 18. VIII. 1474) je bio osmanlijski državnik, pjesnik i mecena. Poznat i pod imenima Adni, Abogović ili Opuković. Uz ime mu je dodan počasni naziv Veli (svetac) koji se daje samo velikim šeicima. Bio je veliki vezir i bliski suradnik sultana Mehmeda II.
Biografija
Rođen je u kršćanskoj porodici na području današnje Srbije, a prema raznim izvorima je bio hrvatskog, bosanskog, srpskog ili grčkog porijekla[1]. Moguće mjesto rođenja je Novo Brdo na Kosovu ili možda neko selo u blizini Kruševca. Kao dječak je zarobljen od Turaka i preobraćen na islam (devşirme). Na osmanskom dvoru je se obrazovao zajedno s princom Mehmedom (ili u Jedrenu[2]), koji ga je veoma volio i cijenio i radi čega ga je uzeo u svoju pratnju. Mahmud je pak brzo je napredovao.
Sudjelovao je u osvajanju Carigrada (maj 1453.), Srbije i Bosne.
Služio je kao rumelijski beglerbeg, a od 1456. do 1468. te od 1472. je služio kao veliki vezir (1455–66, 1472–73).
Sagradio je džamije i medrese u Istanbulu (Mahmutpaşa Camii 1464.), Sofiji i Haskovu.
Pao je u nemilost 1468. godine u dvorskoj spletki vezanoj za dinastiju Karamanida. Smaknut je urotom i zatočen u tamnici Jedikule gdje je po nekim izvorima počinio samoubojstvo a po drugim udavljen od dželata princa Mustafe.
Pokopan je kod svoje džamije (Mahmudpašina džamija) u posebnome turbetu.
Književni rad
Mahmud-paša je napisao nekoliko književnih djela na perzijskom i turskom jeziku[2] sa književnim pseudonimom » Adni « što u prijevodu znači dženetski ili rajski (tur. Aden bahçesi tj. Edenski vrt). Njegov Divan uključuje 45 gazala i 21 mofrada na perzijskom[2], neka prilično uspješna prizora na gazalima Zahira Faryabija i Hafiza[2]. Također je napisao niz službenih pisama na perzijskom jeziku[2].
Bibliografija
- Finkel, Caroline (2006). Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire 1300–1923. London: John Murray. ISBN 978-0-7195-6112-2.
- Stavrides, Théoharis (2001). The Sultan of vezirs: the life and times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angelovic (1453–1474). Brill. ISBN 9789004121065.
Izvori
- ↑ Inače prvi turski biografi nisu točno razlikovali podrijetla, nego su imali opći pojam : čovjek ne-musliman i/ili kršćanin iz Rumelije negdje prema Hrvatskoj, Bosni, Srbiji, itd. Kasnije su ta obilježja postala preciznija.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 (en) Yazici, Tahsin (1983). „Encyclopædia Iranica, I/5, p. 470 : ʿADNĪ, MAḤMŪD PĀŠĀ”. Pristupljeno 06. 06. 2021.
Vanjske poveznice
- Mahmud Paša Abogović Arhivirano 2010-06-04 na Wayback Machine-u
Prethodi: Zağanos Pasha | Veliki vezir 1456–1468 | Slijedi: Rum Mehmed Pasha |
Prethodi: Ishak Pasha | Veliki vezir 1472–1474 | Slijedi: Gedik Ahmed Pasha |