Marivan
Marivan (fa) مریوان حاشیه | |
---|---|
Koordinate: 35°31.62′N 46°10.58′E / 35.52700°N 46.17633°E / 35.52700; 46.17633 | |
Država | ![]() |
Pokrajina | Kurdistanska pokrajina |
Okrug | Marivanski okrug |
Visina | 1289 m |
Stanovništvo (2006.) | |
- Grad | 91.664 |
Vremenska zona | IRST (UTC+3:30) |
- Ljeto (DST) | IRDT (UTC+4:30) |
Pozivni broj | 087 |
Službene stranice www.marivan.gov.ir | |
Karta | |
![]() Plan grada Marivana | |
![]() ![]() Marivan class=notpageimage| Marivan na karti Irana |
Marivan (perz. مریوان, ili Merivan?/i) je grad u Kurdistanskoj pokrajini na zapadu Irana, u kojem je prema popisu stanovništva iz 2006. godine živjelo 91.664 ljudi.
Geografija
- Glavni članak: Geografija Irana
Marivan se nalazi 75 km zapadno od pokrajinskog sjedišta Sanandadža, 80 km južno od Sakeza, 55 km sjeverno od Pavea, te 15 km od granice s Irakom. Geografski je smješten uz jugoistočnu obalu jezera Zarivara odnosno u dolini rijeke Marivan-Rud, te južnim padinama planina Kale-Kile-Kovs (1802 m) i Gordraš (1777 m) koje pripadaju masivu Zagrosu. Nadmorska visina gradskog područja kreće se od oko 1280 m uz obalu jezera (uz koju je podignut nasip) do 1400 m uz planine. Istočnom riječnom dolinom i tektonskom kotlinom koja prema jugu prati zarivarske konture protežu se plodne poljoprivredne površine, dok na planinama prevladavaju šume. Okolicom grada prevladava sredozemna klima (Csa) i prosječna godišnja temperatura zraka iznosi 14°C, a može varirati od minimalnih –4,5°C u januaru do maksimalnih 36,2°C u julu. Količina padalina iznosi 878 mm godišnje od čega većina otpada na zimu, dok tokom ljeta padalina uopće nema.
Klimatološki medijani za Marivan | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mjesec | jan-sij | feb-velj | mar-ožu | apr-tra | maj-svi | jun-lip | jul-srp | aug-kol | sep-ruj | okt-lis | nov-stu | dec-pro | godina |
Apsolutni maksimum (°C) | 5,3 | 7,2 | 13,6 | 17,6 | 25,2 | 31,7 | 36,2 | 35,7 | 31,2 | 24,5 | 16,0 | 8,4 | 36,2 |
Srednja dnevna (°C) | 0,4 | 2,0 | 7,9 | 11,7 | 17,7 | 22,9 | 27,3 | 26,8 | 22,0 | 16,2 | 9,4 | 3,2 | 14 |
Apsolutni minimum (°C) | −4,5 | −3,2 | 2,2 | 5,8 | 10,2 | 14,2 | 18,4 | 17,9 | 12,9 | 8,0 | 2,8 | −2,0 | −4,5 |
Precipitacija (mm) | 172 | 159 | 160 | 106 | 45 | 0 | 0 | 0 | 0 | 27 | 88 | 121 | 878 |
Izvor: Climate data |
Historija
- Glavni članak: Historija Irana
Zbog obilja slatke vode, okolica Marivana je naseljena još od prahistorijskih vremena. Planinska regija južno od današnjeg grada historijski je poznata kao Avroman i važila je kao proizvodni centar raznog voća, prvenstveno oraha, jabuka i tršlje. U srednjem vijeku mjesto je postalo prometnom stanicom između Iranske visoravni i Mezopotamije s obzirom da su obližnjom dolinom rijeke Dijale vodili putevi k Bagdadu. Godine 1310. područje je pogođeno potresom magnitude Mw = 5,3, no detaljne informacije o tome kako se katastrofa odrazila na kraj nisu poznate. Početkom novog vijeka Marivan dobiva novu geostratešku dimenziju jer postaje graničnim mjestom između Iranskog i Osmanskog Carstva, koji su vodili vjekovne ratove. Rane marivanske utvrde izgradili su Safavidi, a bitno su nadograđene kasnije od strane Kadžara, osobito tokom vladavine Nasrudin-šaha. Marivan je bitnu stratešku ulogu igrao i kasnije u 20. vijeku, posebno tokom Iransko-iračkog rata, zbog čega se u centru odnosno na sjeveroistoku grada i danas nalaze kasarne odnosno vojne baze ("Rad").
Promet
- Glavni članak: Promet u Iranu
Glavne gradske ulice u Marivanu su bulevari Šohada, Šahrdari, Fadžr, 23. tir, Besat, Šahid Ebadat, Imam Homeini, Novruz, Moalem i Kurdistan. Međugradske prometnice koje prolaze kroz Marivan su državna cesta 15 koja ga povezuje s Čenareom i Sakezom na sjeveru odnosno Novsuda, Pavea, Džavanruda, Ravansara i Kermanšaha na jugu, te državna cesta 46 koja vodi prema Sanandadžu i Hamadanu na istoku odnosno do graničnog prijelaza Marzi-je Bašmak (Irak) na zapadu.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2006. godine, u Marivanu živi 91.664 stanovnika odnosno 22.440 porodica. Većina stanovnika su etnički Kurdi (npr. pleme Gijavandi), a specifična manjina su Avromani koji govore arhaičnim dijalektom iz guranijske grupe iranskih jezika.
God. | Pop. | Izvor |
---|---|---|
1991. | 45.205 | Popis |
1996. | 60.459 | Popis |
2006. | 91.664 | Popis |
2011. | 101.047 | Popis |
Obrazovanje
U Marivanu djeluje podružnica Univerziteta Pajam Nur, te Islamski slobodni univerzitet s kampusom smještenim 2,0 km južno od grada.
Istaknute ličnosti
- C. Birkar, matematičar
- Čuri, pjesnik
- Kani, pjesnik
- Nari, pjesnik
Povezano
Vanjske veze
- (fa) Službene stranice grada Marivana Arhivirano 2008-08-20 na Wayback Machine-u
- Ostali projekti
![]() | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Marivan |
- p
- r
- u
(> 1,000.000 st.)
(> 100.000 st.)