Sillamäe
Sillamäe | |
---|---|
Koordinate: 59°23′N 27°46′E / 59.383°N 27.767°E / 59.383; 27.767 | |
Država | ![]() |
Okrug | Ida-Viru |
Gradska prava | 1957.[1] |
Vlast | |
- gradonačelnik | Jelena Koršunova |
Površina | |
- Ukupna | 11.7 km²[2] |
Stanovništvo (2021.) | |
- Grad | 12,230[2] |
- Gustoća | 1,045stan. / km²[2] |
Vremenska zona | UTC+2 (UTC+3) |
Poštanski broj | 40231[2] |
Karta | |
![]() ![]() Sillamäe class=notpageimage| Pozicija Sillamäeje u Estoniji |
Sillamäe (njemački: Sillamäggi) je grad od 12,230 stanovnika[2] na sjeveroistoku Estonije.[1]
Geografske karakteristike
Sillamäe se nalazi u Okrugu Ida-Viru, na ušću rijeke Sõtke u Finski zaljev, udaljena 180 km od Tallinna i isto toliko od Sankt Peterburga i samo 24 km od svog administrativnog centra Jõhvija.[1]
Grad se nalazi na trasi autoputa Tallinn-Narva-Sankt Peterburg, a najbliža željeznička stanica je u Vaivari (3 km od Sillamäe).
Historija
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Magazin_Sillam%C3%A4el.jpg/240px-Magazin_Sillam%C3%A4el.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Silport_0011.jpg/240px-Silport_0011.jpg)
Mjesto je prvi put dokumentirano 1502. pod imenom Tor Bruggen, a 1520. kao Turrisel.[1] Tokom 17. vijeka spominje se kao ribarsko naselje, a 1700. kao mjesto sa mlinom i mostom.[1] Krajem 19. vijeka postao je odmaralište intelektualaca iz Sankt Peterburga, između ostalih tu se odmarao Petar Iljič Čajkovski i nobelovac Ivan Pavlov.[3] Estonski naftni konzorcij je između 1928-29. uz pomoć švedskog kapitala izgradio Destileriju uljnih škriljavaca. Istovremeno je podignuta termoelektrana i lučki gat.[1] Za Velike ekonomske krize obustavljena je destilacija uljnih škriljavaca, ali je posao nastavljen 1935., kad se Treći Reich zainteresirao za dobivanje nafte iz škriljavaca.[1]
To je trajalo do Drugog svjetskog rata kad je ta tvornica razorena.[1]
Nakon rata za Estonske Sovjetske Socijalističke Republike - 1947. u Sillamäeu je započela izgradnja Kombinata Ministarstva unutarnjih poslova SSSR-a, takozvanog postrojenja br. 7, tajne tvornice za obogaćivanje urana.[1] Tvornicu i radničko naselje izgradili su vojnici inžinjerskog bataljona, koji su u većini bili ratni zarobljenici pripadnici Wehrmachta iz baltičkih zemalja. Visokvalificirani radnici te tvornice pristigli su iz raznih gradova Sovjetskog saveza.[1]
Sillamäe je 1949. postao općina, administrativno podređena gradu Narvi, a status grada dobio je 1957.[1]
Za sovjetskih vremena Sillamäe je zbog svoje specijalne tvornice bio zatvoreni grad, pa je i doseljavanje bilo strogo kontrolirano, tako da su većina stanovnika bili Rusi (85,8% 2000.). Čak i nakon stjecanja estonske nezavisnosti taj se omjer nije bitno popravio - 1989. bilo je 2,5% Estonaca, 2000. - 4,2%. U drugoj polovici 1990-ih broj stanovnika počeo je opadati što zbog iseljavanja što zbog nezaposlenosti, 1989. - 60% gradskog stanovništva bilo je zaposleno, a 2000. samo 36%.[1]
Privreda
Sillamäe je dugo bio grad jedne tvornice (prvo uljnih škriljavaca, kasnije obogaćenog urana i tvornice za proizvodnju rijetkih metala podignute 1970-ih.[1] Trenutni pravni nasljednik te tvornice AS Silmet je i najveći poslodavac sa oko 550 zaposlenih.[1] AS Silmet je poznat po proizvodnji tantalijuma i niobijuma, za koje se 99% sirovina uvozi, a 99% proizvodnje izvozi.[3]
Brojni ljudi iz Sillamäea rade u firmama u vlasništvu Eesti Energia Kaevandused AS i kamenolomu Narva, koji snabdjeva škriljavcima termoelektranu.[1]
Od rata pa sve do kraja 20. vijeka Sillamäe nije imao luku, danas je ponovno ima, a uz nju i naftni terminal. U nju je dosad uloženo oko 60 miliona eura. Planirano je da se izgradi u tri faze i u nu se polažu velike nade kao i u Slobodnu ekonomsku zonu.[3]
Pobratimski gradovi
Sillamäe ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima;[4]
|
Izvori
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 „Sillamäe” (estonski). Eesti Entsüklopeedia. Pristupljeno 26.09. 2021.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „Estonia: Counties, Cities and Towns” (engleski). City population. Pristupljeno 26.09. 2021.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „History” (engleski). Sillamäe Linn. Pristupljeno 26.09. 2021.
- ↑ „Sister cities of Sillamäe” (engleski). Sister city. Pristupljeno 26.09. 2021.
Vanjske veze
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
- Sillamäe Linn (službene stranice) (et)
- p
- r
- u
- Abja-Paluoja
- Antsla
- Elva
- Haapsalu
- Jõgeva
- Jõhvi
- Kallaste
- Kärdla
- Karksi-Nuia
- Kehra
- Keila
- Kilingi-Nõmme
- Kiviõli
- Kohtla-Järve
- Kunda
- Kuressaare
- Lihula
- Loksa
- Maardu
- Mõisaküla
- Mustvee
- Narva
- Narva-Jõesuu
- Otepää
- Paide
- Paldiski
- Pärnu
- Põltsamaa
- Põlva
- Püssi
- Rakvere
- Räpina
- Rapla
- Saue
- Sillamäe
- Sindi
- Suure-Jaani
- Tallinn
- Tamsalu
- Tapa
- Tartu
- Tõrva
- Türi
- Valga
- Viljandi
- Võhma
- Võru
![Coat of arms of Estonia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Small_coat_of_arms_of_Estonia.svg/35px-Small_coat_of_arms_of_Estonia.svg.png)