Trinaesti srpski korpus NOVJ
13. srpski korpus | |
---|---|
![]() | |
Osnivanje | 7. septembar 1944. |
Formacija | Druga prol. divzija 22. srpska divizija |
Jačina | 8.000 boraca |
Deo | Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije |
Angažovanje | Niška operacija Kosovska operacija |
Komandanti | |
Komandant | Ljubo Vučković |
Trinaesti srpski korpus NOVJ je formiran 7. septembra 1944. godine od Druge proleterske, 22. i 24. srpske divizije. Već 20. septembra, Druga proleterska divizija je izašla iz njegovog sastav, a ušla je 46. srpska divizija. Oktobra 1944. godine, u sastav korpusa je ušla i 47. srpska divizija. Komandant korpusa je Ljubo Vučković, narodni heroj, a politički komesar Vasilije Smajević.
Odlukom Vrhovnog štaba NOV i POJ od 3. decembra 1944. godine Štab korpusa je rasformiran, a jedinice korpusa su stavljene pod neposrednu komandu Glavnog štaba NOV i PO Srbije.
Borbeni put Trinaestog korpusa
Trinaesti srpski korpus je dejstvovao u južnoj Srbiji, na prostoru između reka Ibra, Zapadne Morave i Nišave, jugoslovensko-bugareske granice, reke Pčinje i granice Kosova. Naredbom Glavnog štaba NOV i PO Srbije, od 8. septembra 1944. godine, dobio je zadatak da razvije operacije u dolini Južne Morave i Nišave. Svojim dejstvom onemogućavao je povlačenje nemačkoj Grupi armija „E“ iz Grčke i Makedonije. Početkom septembra korpus je oslobodio: Vranje, Bujanovac, Vladičin Han i Surdulicu, 8. septembra; Babušnicu, Pirot, Caribrod i Bosilegrad, 10. septembra. Do polovine septembra neprijatelj je ostao samo i utvrđenim garnizinima u Nišu, Leskovcu i Vlastoincu. Korpus je 9. septembra razbio i Čegarski četnički korpus.
Krajem septembra i početkom oktobra, korpus je vodio borbe sa nemačkim jedinicama iz Grupe armija „E“, koje su pokušavale da se probiju od Skoplja ka Beogradu. Zajedno sa jedinicama Druge bugarske otačastveno-frontovske amrije i 223. divizije Crvene armije, od 8. do 14. oktobra učestvovao je u borbama za oslobođenje Niša. Korpus je 10. oktobra oslobodio Vlasotince, a 11. oktobra Leskovac i Vranje.
Oslobođenjem Niša i Vranja uništene su jake nemačke snage i presečena otstupnica Grupi armija „E“ Moravskom dolinom. U drugoj polovini oktobra i u novembru korpus je učestvovao u borbama za oslobođenje sevrnog Kosova. I učestvovao oslobođenju: Prištine, 19. novembra; Vučitrna, 20. novembra; Kosovske Mitrovice, 22. novembra i Novog Pazara, 30. novembra.
Literatura
![]() | Portal NOB Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi. |
- Vojna enciklopedija, Beograd 1975. godina.
- p
- r
- u
Operativne grupe |
|
---|
- 1. proleterski
- 2. udarni
- 3. bosanski
- 4. hrvatski
- 5. bosanski
- 6. slavonski
- 7. slovenački
- 8. dalmatinski
- 9. slovenački
- 10. zagrebački
- 11. hrvatski
- 12. vojvođanski
- 13. srpski
- 14. srpski
- 15. makedonski
- 16. makedonski
- Bregalničko-strumički
- Korpus narodne odbrane Jugoslavije
- 1. proleterska
- 2. proleterska
- 3. udarna
- 4. krajiška
- 5. krajiška
- 6. lička
- 7. banijska
- 8. kordunaška
- 9. dalmatinska
- 10. krajiška
- 11. krajiška
- 12. slavonska
- 13. primorsko-goranska
- 14. slovenačka
- 15. slovenačka
- 16. vojvođanska
- 17. istočnobosanska
- 18. slovenačka
- 19. severnodalmatinska
- 20. dalmatinska
- 21. srpska
- 22. srpska
- 23. srpska
- 24. srpska
- 25. srpska
- 26. dalmatinska
- 27. istočnobosanska
- 28. slavonska
- 29. hercegovačka
- 30. slovenačka
- 31. slovenačka
- 32. zagorska
- 33. hrvatska
- 34. hrvatska
- 35. lička
- 36. vojvođanska
- 37. sandžačka
- 38. istočnobosanska
- 39. krajiška
- 40. slavonska
- 41. makedonska
- 42. makedonska
- 43. istarska
- 45. srpska
- 46. srpska
- 47. srpska
- 48. makedonska
- 49. makedonska
- 50. makedonska
- 51. makedonska
- Kumanovska
- 51. vojvođanska
- 52. kosovsko-metohijska
- 53. srednjobosanska
- spisak divizija
italijanske |
|
---|---|
vazduhoplovne |
|