Anahit
Anahit | |
---|---|
Annelik, doğurganlık | |
![]() Gerçek boyutundan daha büyük, döküm bronz kafa (MÖ 1. yüzyıl), bir zamanlar bir heykele aitti. 19. yüzyılda Erez/Yerznka'nın Ermeni mahallesine yakın Satala yakınlarında bulundu. Genellikle Anahit veya Afrodit'i temsil ettiği şeklinde yorumlanır. Şimdi British Museum'da tutuluyor. | |
Ebeveynler | Aramazd |
eşdeğerler | |
Yunan eşdeğeri | Afrodit veya Artemis |
Roma eşdeğeri | Diana |
Anahit veya Batı Ermenice Anahid (Ermenice: Անահիտ, Farsça: آناهید) Ermeni mitolojisinde doğurganlık, şifa, bilgelik ve su tanrıçasıydı.[1] İlk dönemlerde savaş tanrıçasıydı. MÖ 5. yüzyılda Aramazd ile birlikte Ermenistan'ın ana tanrısıydı. Ermeni tanrıçası Anahit, benzer İran tanrıçası Anahita ile akrabadır. Büyük olasılıkla Med işgali veya erken Ahameniş dönemi sırasında İranlılardan etkilenilen Anahit'e tapınma, Ermenistan'da çok önemliydi. Artaşes, Anahit'in heykellerini dikip ve onlara tapınılması için emirler veriyordu.[2]
Ermeni Anahit ve Pers Anahita
Strabon'a göre, "Ermeniler, Perslerin ve Medlerin dinini paylaşmış ve özellikle Anaitis'i saygıyla anmışlardı.[3] Ermenistan kralları "bu kültün kararlı destekçileri"ydiler[4] ve Hristiyan olmadan önce III. Tiridatis, resmî olarak Aramazd-Anahit-Vahagn üçlüsüne dua ederdi ancak "bütün insanlığın hayırseveri, bütün bilginin annesi, büyük Aramazd'ın kızı olan büyük hanım Anahit'e özel bir bağlılık gösterdiği söylenir." Agathangelos'a göre, Ermenistan kralının, tanrıçanın festivalini kutlamak için Acilisene'deki Eriza (Erez) tapınağına yılda bir kez seyahat etmesi gerekiyordu; Tiridatis tahta çıktığı yıl bu yolculuğu yapmış, kurban sunmuş ve çelenkler takmıştı.[5] Eriza'daki tapınak, "Ermenistan'daki en zengin ve en saygın" tapınak gibi görülüyor,[6] rahipler ve rahibeler tarafından yönetiliyordu, bu kişiler ise evlenmeden önce tapınakta hizmet eden seçkin ailelerden geliyordu.[3] Bu uygulama, yine Sümer-Akdit sinkretik etkilerini ortaya koyabilir ve diğer bölgelerde başka bir şekilde kanıtlanmamıştır.[4] Plinius, Marcus Antonius'un askerlerinin, tamamen altından yapılmış devasa bir tanrıça heykelini kırdığını ve parçaları aralarında paylaştığını bildirir.[7] Ayrıca Plinius'a göre, Dio Cassius tarafından desteklenen Acilisene'nin sonunda Anaïtica olarak adlandırıldığı söylenir.[8][9] Dio Cassius ayrıca Albanya ve İberya sınırlarında yer alan Cyrus Nehri boyunca başka bir bölgenin de "Anaïtis ülkesi" olarak adlandırıldığını belirtir.[10]
Tarihçilerin Anahit hakkındaki görüşleri
Agathangelos'a göre, Kral Trdat, onu "büyük Hanım Anahit'i, ulusumuzun şanı ve canlılığı... bütün iffetin annesi ve büyük ve cesur Aramazd'ın soyundan gelme" olarak över. Tarihçi Berossus, Anahit'i Afrodit ile özdeşleştirirken, Orta Çağ Ermeni yazmanları onu Artemis ile özdeşleştirir. Strabon'a göre, Anahit'in ibadeti kutsal fuhuş ritüellerini içeriyordu,[11] ancak daha sonraki Hristiyan yazarlar böyle bir gelenekten bahsetmez.[12]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/AM_25000_dram_Au_1997_Anahit_b.png/220px-AM_25000_dram_Au_1997_Anahit_b.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/5000_Armenian_dram_-_1995_%28reverse%29.png/220px-5000_Armenian_dram_-_1995_%28reverse%29.png)
Avestaca Anahita ile ilişkisi
İsim, benzer bir ilahi figür olan Avestaca Anahita'ya (Aredvi Sura Anahita) karşılık gelir.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Agop Jack Hacikyan; Gabriel Basmajian; Edward S. Franchuk; Nourhan Ouzounian (2000). The heritage of Armenian literature
. Wayne State University Press. s. 67. ISBN 978-0814328156. Erişim tarihi: 18 Ekim 2016.
- ^ Boyce 1983, s. 1003.
- ^ a b Strabo, Geography XI.14.16
- ^ a b Boyce 1983, s. 1007.
- ^ Agathangelos 21.
- ^ Cicero, [başlıksız] 9.23.
- ^ Pliny the Elder, Naturalis Historia XXXIII.24.
- ^ Pliny the Elder, Naturalis Historia V.20.
- ^ Cassius Dio, Historia Romana XXXVI.48.1
- ^ Cassius Dio, Historia Romana XXXVI.53.5. Dio, nehir için "Cyrus" yerine "Cyrnus" adını kullanır.
- ^ Strabon, Geographika XI.14.16
- ^ Hastings, James (2001). Encyclopaedia of Religion and Ethics: Algonquins-Art. Elibron Classics. s. 797. ISBN 978-1-4021-9433-7. Erişim tarihi: 11 Nisan 2023.
Bibliyografya
- Boyce, Mary (1983), "Anāhīd", Encyclopædia Iranica, 1, New York: Routledge & Kegan Paul, ss. 1003-1009
- Petrosyan, Armen (2002). The Indo‑european and Ancient Near Eastern Sources of the Armenian Epic. Washington, D.C. : Institute for the Study of Man. ISBN 9780941694810. 5 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2023.
- Petrosyan, Armen (2007). "State Pantheon of Greater Armenia: Earliest Sources". Aramazd: Armenian Journal of Near Eastern Studies. Cilt 2. ss. 174-201. ISSN 1829-1376.
- Gelzer, Heiner (1896). "Zur armenischen Götterlehre". Berichte über die Verhandlungen der Königlich Sächsischen Gesellschaft der Wissenschaften zu Leipzig. ss. 99-148. OCLC 665221528.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)