Arpaçay
Arpaçay | |
---|---|
![]() Türkiye'de bulunduğu yer | |
![]() İlçe sınırları haritası | |
Ülke | Türkiye |
İl | Kars |
Coğrafi bölge | Doğu Anadolu Bölgesi |
İdare | |
• Kaymakam | Lokman Önder[1] |
• Belediye başkanı | Zeki Elma (AK Parti)[2] |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 650 km² |
Rakım | 1450 m |
Nüfus (2018) | |
• Toplam | 17.373 |
• Kır | 13,892 |
• Şehir | 2.384 |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
İl alan kodu | 474 |
İl plaka kodu | 36 |
Resmî site www.arpacay.gov.tr |
Arpaçay, Kars ilinin bir ilçesi.
Tarihçe
1927 yılında birleştirilen Şöregel (Kızılçakçak) ile Zarşat(Arpaçay) kazalarının birleştirilerek ilçenin doğusundan geçen Arpaçayı'ndan etkilenilerek verilmiş isimdir.
Azerbaycan ve Kafkas ellerinden Azeriler ve Karapapaklar (Terekemeler), Kars çevresinden Yerliler ile daha sonra Erivan (Revan)'dan Kürtler yerleşmiş olup; kendi örf ve adetlerine bağlı kalmakla birlikte aralarında uyum sağlamışlardır.
Coğrafya
Arpaçay İlçesi, doğusunda Ermenistan toprakları ve Akyaka ilçesi, güneyinde Kars İli bulunmakta olup; kuzeyinde Çıldır İlçesi ve batısında da Susuz ilçe toprakları ile çevrilidir. Ermenistan ile olan sınır uzunluğu ise 10 km.'dir.
İlçenin alanı 605 km² olup, yüksekliği (rakım) 1675 metredir.
Arazi az dalgalı olup, küçük çaplı tepeler vardır. İlçe hudutlarından geçen Kars Çayı'ndan başka, bir kısmı ilçe sınırlarında kalan Çıldır Gölünden akan Carcı suyu bulunmaktadır.
İklim
İklimi karasal karakter gösterir. Yazın ortalama sıcaklık 19.7 °C, kışın ortalama -4.3 °C dir.
Kar yağışında ortalama kar kalınlığı ilçe merkezinde 42 cm olmakta, yağmur ise m² ye 30–40 kg arası düşmektedir.
Nüfus
2020 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre toplam 16.276 kişinin yaşadığı Arpaçay’da nüfusun 2.384’ü ilçe merkezinde, 13.892’si ise köylerde yaşamaktadır. Nüfusun cinsiyete göre dağılımına bakıldığında toplam Erkek nüfusun 8.404, toplam Kadın nüfusunun ise 7.872 olduğu görülmektedir.
Koç köyü, Kars tarihi boyunca İlk Belde belediyesi unvanını taşıyan tek yerleşim yeridir.
Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
---|---|---|---|
1927[4] | 25.208 | 356 | 24.852 |
1935[5] | 33.466 | 536 | 32.930 |
1940[6] | 37.059 | 863 | 36.196 |
1945[7] | 40.725 | 881 | 39.844 |
1950[8] | 47.021 | 1.234 | 45.787 |
1955[9] | 53.819 | 1.372 | 52.447 |
1960[10] | 57.408 | 1.554 | 55.854 |
1965[11] | 59.911 | 2.303 | 57.608 |
1970[12] | 61.528 | 3.111 | 58.417 |
1975[13] | 62.310 | 2.651 | 59.659 |
1980[14] | 58.982 | 3.151 | 55.831 |
1985[15] | 57.995 | 3.414 | 54.581 |
1990[16][a] | 27.016 | 2.815 | 24.201 |
2000[17] | 24.995 | 4.453 | 20.542 |
2007[18] | 21.673 | 2.983 | 18.690 |
2008[19] | 20.962 | 2.737 | 18.225 |
2009[20] | 20.442 | 2.468 | 17.974 |
2010[21] | 20.154 | 2.503 | 17.651 |
2011[22] | 19.832 | 2.549 | 17.283 |
2012[23] | 19.724 | 2.956 | 16.768 |
2013[24] | 19.302 | 2.844 | 16.458 |
2014[25] | 18.737 | 2.843 | 15.894 |
2015[26] | 18.156 | 2.870 | 15.286 |
2016[26] | 17.728 | 2.893 | 14.835 |
2017[26] | 17.316 | 2.893 | 14.423 |
2018[26] | 17.373 | 2.858 | 14.515 |
2019[26] | 16.645 | 2.374 | 14.271 |
2020[26] | 16.276 | 2.384 | 13.892 |
İdari yapı
Arpaçay'a bir belde ve 47 köy bağlıdır. Merkez belediyesinden başka Koçköy kasabasında da belediye teşkilatı vardır. İlçe belediyesinin kuruluşu 1927, Koçköy Belediyesi’nin kuruluşu ise 1972 yılında olmuştur. İlçe merkezi ve köylerin yerleşimi genellikle toplu ve düzlük olmakla beraber Akmazdam, Dağköy, Kardeştepe, Taşbaşı, Taşlıağıl, Melikköy, Karakale, Hasançavuş, Kıraç, Bacıoğlu ve Çıldır istikametindeki 8 köy dağlık karakter gösterir. 21 Kasım 1997 tarih ve 97/48293 sayılı müşterek kararname ile Çıldır ilçesine bağlı 8 köy ilçemize bağlanmış ve 40 olan köy sayısı 47'ye çıkmıştır.
İlçe Teşkilatı Bulunan Genel İdare Kuruluşları
Millî Eğitim Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü, Nüfus Müdürlüğü, Mal Müdürlüğü, Tarım İlçe Müdürlüğü, Müftülük, Adliye, Askerlik Şubesi, Sağlık Grup Başkanlığı, İlçe Jandarma Komutanlığı, İlçe Emniyet Amirliği, Posta İşleme Müdürlüğü, Türk Telekom, Meteoroloji Müdürlüğü, TEAŞ Müdürlüğü, TEDAŞ Başmühendisliği, Özel İdare Müdürlüğü, Köy Hizmetleri Bakımevi ve Karayolları Bakımevi.
Resmi kurumlardan Kaymakamlık Büroları, Mal Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü, Adliye ve Nüfus Müdürlüğü Hükûmet Konağı'nda diğer kuruluşlar kendi binalarında hizmet vermektedir.
Dış bağlantılar
- Yerelnet27 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Notlar
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2015.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2015.
- ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2012.
- ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
- ^ . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Arpaçay Nüfusu - Kars". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Kars Arpaçay Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)