Kur'an'da adı geçen karakterler ve isimler listesi
Bu maddede, İslam'ın kutsal kitabı olan Kur'an'da adı geçen şahsiyetler, isimler ve kavramların listesi yer almaktadır.
Doğaüstü
İsim | Ayetlerden bazıları | Açıklama |
---|---|---|
Allah | İhlas: 1-2 | Evrenin yaratıcısı, doğma ve doğurma sıfatlarından münezzeh olan tek Tanrı'dır. Varlığı ezeli ve ebedidir. Her şeye gücü yeter. |
Allah'ın isimleri Esmâü'l Hüsnâ | A'raf: 180 İsra: 110 | Kur'an ve hadislerde Allah'a izâfe edilen fiil veya sıfatlardan türetilmiş veya doğrudan Allah'ı ifade amacıyla kullanılan isimlerdir. |
Melekler
İsim | Ayetlerden bazıları | Açıklama |
---|---|---|
Cehennem melekleri | Alak: 18 Zuhruf: 77 | Cehennemde görevli olan meleklerdir. |
Hamele-i Arş melekleri | Mü'min: 7 | Arşı taşımakla görevli olan meleklerdir. |
Harut ve Marut | Bakara: 102 | İnsanlara sihir öğreten iki melek oldukları konusunda İslam âlimlerinin çoğunluğu görüş birliğindedir. |
Yazıcı melekler Kirâmen Kâtibîn | Kaf: 17-18 İnfitar: 10 | İnsanların söz ve davranışlarını kaydeden meleklerdir. |
Hafaza melekleri | İnfitar: 10-12 | İnsanları koruyan meleklerdir. |
Cebrâil Cibrîl | Bakara: 87, 98 | İslam'daki dört büyük melekten biridir. Peygamberlere vahiy getirmekle yükümlüdür. |
Mikâil | Bakara: 98 | İslam'daki dört büyük melekten biridir. Doğa olaylarını kontrol etmekle yükümlüdür. |
NOT: Dört büyük melekten biri olan "Azrail" meleğinin adı Kur'an'da direkt olarak geçmemektedir. Bununla birlikte, Secde Suresi'nin 11. ayetinde insanların canını almakla görevli olan bu melekten "melekü'l-mevt" (ölüm meleği) diye bahsedilmektedir.[1]
Cinler
İsim | Ayetlerden bazıları | Açıklama |
---|---|---|
İfrit | Neml: 39 | Cinlerin reisi veya en güçlü, zeki, kurnaz ve zararlı olanıdır. |
Şeytanlar
- Çoğul olarak "şeyâtîn" denilmiştir.
- Tekil olarak "İblis" geçmektedir. İblis, Âdem'e secde etmeyerek Allah tarafından lanetlenen ilk şeytandır.
- Bir de "asi" anlamında "mârid" sözcüğü kullanılmıştır.
Putlar
İsim | Ayetlerden bazıları | Açıklama |
---|---|---|
Lât | Necm: 19-20 | İslam öncesi Arabistan'ın, özellikle de Mekke şehrinin en önemli tanrıçalarıydı. |
Uzzâ | ||
MenâtManât |
Mekânlar
Diğerleri
İsim | Açıklama |
---|---|
Gılman | "Cennete giden kişilerin hizmetiyle görevlendirilen gençler" anlamında bir Kur'an terimidir. |
Hûri | Cennet kadınlarını ve onların güzelliğini ifade eden bir tabirdir. |
Kârin | "İnsana refakat edip onu manevi açıdan ve daha çok menfî olarak etkileyen görünmez varlık" anlamında bir terimdir. |
Peygamberler
Ulu'l Azm peygamberler
- Muhammed (محمد) adı açık olarak 4 defa geçer, bir kere de Ahmed (احمد) olarak geçer, bir sure de adını taşır. Muhammed peygamberin diğer isim ve sıfatları için Muhammed'in isimleri
- İsa (عيسى) adı açık olarak 25 defa "Meryem'in oğlu", "Allah'tan bir ruh" ya da "Allah'ın Kelimesi" olarak 183 defa geçer.
- Musa (موسى) adı açık olarak 124 defa geçer. Bir defa "Allah ile konuşan" olarak ima edilir.
- İbrahim (إبراهيم) adı açık olarak 69 defa geçer. "Allah'ın dostu" olarak ima edilmiştir. Bir sure adını taşır.
- Nuh (نوح) adı 43 defa geçer, bir sure adını taşır.
Diğer peygamberler
- Âdem (آدم) adı 25 defa geçer
- Davud (داود) adı 16 defa geçer
- Elyesa (اليسع) adı 2 defa geçer
- Eyüp (أيوب) adı 4 defa geçer
- Harun (هارون) adı 24 defa geçer
- Hûd (هود) adı 7 defa geçer
- İdris (إدريس) adı 2 defa geçer
- İlyas (إلياس) adı 3 defa geçer
- İshak إسحاق adı 17 defa geçer
- İsmail (إسماعيل) adı 12 defa geçer
- Lut (لوط) adı 27 defa geçer
- Salih (صالح) adı 8 defa geçer
- Şuayb (شعيب) adı 11 defa geçer
- Yakup (يعقوب) adı 16 defa geçer
- Yunus (يونس) adı 16 defa geçer
- Sāhibi'l Hūt (صَاحِب ٱلْحُوْت)
- Yusuf (يوسف ) adı 27 defa geçer
- Zekeriya (زكريا) adı 7 defa geçer
- Zülkifl (ذو الكفل) adı 2 defa geçer
Peygamberliği kesin olmayan
- Lokman (لقمان) adını taşıyan Lokman Suresi'nde 2 defa geçer.
- Üzeyir (عزير) adı Tevbe Suresi'nde 1 defa geçer.
- Zülkarneyn (ذو القرنين) adı tamamı Kehf Suresi'nde 3 defa geçer.
Peygamberlerin çağdaşları
- Adem zamanı
- ○Havva: Adı Kur'anda açık olarak geçmez.
- ○Habil ve Kabil: Kur'an'da isimleri sadece Maide Suresi'nde ve açık olarak geçer.
- Nuh zamanı
- ○Nuh'un karısı
- ○Nuh'un kafir oğlu
- Musa ve Harun zamanı
- ○Musa'nın karısı: Adı Kur'an'da açık olarak geçmez.
- ○Musa'nın annesi: Adı Kur'an'da açık olarak geçmez.
- ○Musa'nın kız kardeşi: Adı Kur'an'da açık olarak geçmez.
- ○Firavun ve Mısırlılar
- ○Mısırlı sihirbazlar
- ○Firavun'un karısı veya Musa'yı evlat edinen karısı
- ○Firavun ailesinden bir inanan
- ○Bilge bir adam (Hızır)
- ○Haman
- ○Karun
- ○Samiri
- Davud zamanı
- Süleyman zamanı
- Yusuf zamanı
- Yusuf'un babası
- ○Yusuf'un kardeşleri
- ○Mısırlı soylu (aziz)
- ○Mısırlı soylunun karısı (Züleyha)
- ○Mısırlı kadınlar
- ○Hapishane arkadaşları
- ○Firavun
- Eyüp zamanı
- ○Eyüp'ün karısı
- Lut zamanı
- ○Lut'un kızları
- ○Lut'un karısı
- ○Lut'un evine gelen sapkın kişiler
- Lokman zamanı
- ○Lokman'ın oğlu
- İbrahim zamanı
- ○Azer
- ○İbrahim'in eşi
- ○İbrahim'in cariyesi
- ○Nemrud
- Yakup zamanı
- ○Yakup'un oğulları
- Zekeriya zamanı
- ○Zekeriya'nın karısı
- İsa
- Muhammed
Irk, kabile ve topluluk
Kur'an'da herhangi bir insan topluluğu için değişik terimler kullanılmaktadır. Bunlar;
- Al: Kur'an'da bir insanın soyundan gelenler anlamındadır.
- ○Al-i İmran
- ○Al-i Yakub
- Ashab: Kur'anda 77 kez geçmektedir. Sahib isminin çoğuludur. Genellikle bir şehir veya ülke halkını (örneğin Ashab-ı Hicr) ifade etse de bazen aynı duygu, düşünce ve şartları paylaşan (örneğin Ashab-ı Kehf) insan toplulukları için de kullanılır.
- ○Ashab-ı Cenneh
- ○Ashab-ı Eyke
- ○Ashab-ı Fil
- ○Ashab-ı Hicr: Kur'an'da Salih'in halkı olan Semud'un yaşadığı yer olan Hicr'e atfen kullanılır. Hicr'in halkı anlamına gelir.
- ○Ashab-ı Karye: Yasin Suresi'nde adı geçen bu kavmin kimler olduğu ve yaşadığı dönem açık değildir.
- ○Ashâb-ı Kehf
- ○Ashab-ı Medyen
- ○Ashab-ı Ress
- ○Ashab-ı Sebt
- ○Ashab-ı Tubba
- ○Ashab-ı Uhdud
- Ehl: Genellikle aileyi kasteden ortak özelliklere sahip aynı mekanı paylaşan insan topluluklarını ve eski vahiy sahiplerini ifade etmek için kullanılır. Kur'an'da 127 kez geçer.
- ○Ehl-i Kitap
- ○Ehlü'l-beyt: Kur'an'da 'ev halkı' anlamında 3 kez kullanılmıştır. Bunlarda İbrahim (Hud, 73), Musa (Kasas, 12) ve Muhammed (Ahzab, 33) peygamberlerin aileleri kastedilmiştir.
- ○Kavim: Kur'an'da aynı soya mensup fakat farklı özellikleri içinde barındıran insan topluluklarını ifade eder. İslam literatüründe genellikle peygamberlerin halkları kavim olarak ifade edilir. Kur'an'da hepsi de tekil olarak 383 kez geçer.
- ○Âd Kavmi
- ○Semud kavmi
- ○Lut kavmi
- ○Saba kavmi
- ○Nuh kavmi: Kavm-i Nuh
- ○Nuh Gemisi halkı
-Millet: Kur'an'da bir peygamberin ardından onu takip eden insan topluluğu anlamında kullanılmıştır.
- İbrahim milleti (Millet-e İbrahim) ismi 7 kez geçmektedir.
-Ben: Bir atanın oğulları anlamındadır, bir büyük atadan yayılan insanları ifade eder.
- Ademoğulları (Beni Adem)
- İsrailoğulları (بني إسرائيل, Beni İsrail)
- A'rāb: Kur'an'da Bedevilerler için kullanılır.
- İnsanlar (Nās)
- İnananlar (Mu'minūn)
- Medine halkı
- Mekke halkı - Kureyş
- Havariler
Yer
- Ahkaf
- Arafat
- Arzı Mukaddes
- Babil
- Bedir
- Beyt-i Haram
- Cudi
- Eyke
- Hicr
- Huneyn
- İrem
- Makam-ı İbrahim
- Medyen
- Mescid-i Aksa
- Mescid-i Haram
- Mekke, Bekke, Şehirlerin Anası, Beledu'l-emin, Ekinsiz Vadi
- Mütefikat
- Meş'ar-i Haram
- Mısır
- Safa ile Merve
- Seba, Belde-i Tayyibe
- Tur-u Sina
- Tuva vadisi
- Yesrib
- Yunus'un şehri (Ninova)
Hayvanlar
- Aslan (kasvera) adı 1 kez geçer.
- At adı 5 kez hayl,[2] 1 kez de ciyād olarak geçer.
- Bal arısı (nehl) adı bir kez geçer.
- Balık (hūt) adı 5 kez geçer.
- bit
- Bıldırcın (selva) adı 3 kez geçer.
- buzağı (icl)
- Çekirge (cerād) adı 2 kez geçer.
- Dābbe, Dābbetü'l-arz
- Deve adı 2 kez baīr, 2 kez cemel-cimāle, 1 kez budun, 1 kez dāmir, 1 kez işār, 2 kez ibil, 7 kez nāke olmak üzere 16 kez geçer
- Domuz (hinzīr) adı 5 kez geçer.
- Ebabil, sadece Fil Suresi'nde adı 1 kez geçen ve kelime anlamı 'gruplar halinde kuşlar' olsa da tefsirciler bunun kırlangıca benzer bir kuş olduğunu belirtir.[3]
- fil (fīl), adı sadece kendi adını taşıyan surede 1 kez geçer
- ibibik (hüdhüd) (hudhud) adı sadece 1 kez geçer.
- karasinek (zubāb) adı tamamı Hac Suresi'nde 2 kez geçer.
- karga (ğurāb) adı adı tamamı Maide Suresi'nde 2 kez geçer.
- Karınca (nemle) adı adı tamamı adını taşıyan Neml Suresi'nde 3 kez geçer.
- Katır-lar (biğāl) adı 1 kez geçer.[4]
- Kelebek (feraşe)
- Koyun (ganem)
- Köpek (kelb)
- Kurbağa-lar (defadi)
- Kurt (zi'b), adı hepsi Yusuf Suresi'nde olmak üzere 3 defa geçer
- Maymun
- Örümcek (ankebut)
- sığır (bakara), adı 9 kez geçer, bir sureye adını vermiştir.
- Sivrisinek (baud)
- Yabani eşek (himar)
- Yılan (su'ban)
Bitkiler[5]
- acur (kissā) adı 1 defa geçer
- ağaçlar (şecera), 25 defa geçer
- bitki (nebet), adı 9 defa geçer
- mercimek (adese)
- sebze, yeşillik (bakl)
- sarımsak (fūm) adı 1 defa geçer
- soğan (besal) adı 1 defa geçer
- hurma (nehl), adı 20 defa geçer
- zeytin (zeytūn)
- nar (rummān), adı 3 defa geçer
- Acı ot (Dāri) adı 1 defa geçer
- çayır (Ebb)
- Arabistan kirazı (sidr)
- Fesleğen (reyhān)
- Gül (Verde)
- Hamt
- Hardal, 2 defa geçer
- İncir (Tin), adı 1 defa geçer. Bir sure adını taşır.
- Kabak (Yaktīn)
- Kâfur ağacı, adı 1 defa geçer
- Muz (Talh), adı 1 defa geçer
- Üzüm (İneb)
- Yonca (Kadb)
- Zakkum adı 3 defa geçer
- Zencefil (Zencebîl) adı 1 defa geçer
Zaman
- Din günü (yevmu'd din)
- Gece (leyl)
- Gün (yevm)
- Gündüz (nehar)
- Ramazan ayı (Şehr'u ramadan)
- Kadir gecesi (Leyletu'l kadr)
- Kıyamet günü (yevme'l kıyame)
- Saat: Mecaz olarak kıyamet
- seherler (eshar)
Kitap
- Tevrat
- İncil
- Kur'ān (Furkan)
Diğer
- Arapça (Arabī)
- Ay (Kamer)
- Gök (semaa), Gökler (Semavat)
- Güneş (Şems)
- Hubuk
- Su (Mae)
- Kitap (Kitāb)
- Mihrab
- Yeryüzü (Ardz)
- Yıldız (Kevkebe, necm)
Kaynakça
- ^ "AZRÂİL". TDV İslâm Ansiklopedisi. 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2022.
- ^ 3:14, 8:60, 16:8, 17:64, 59:6
- ^ "TDV İA 'Fil Suresi' maddesi". 10 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2022.
- ^ 16:8
- ^ Tutar, Cemal. "Kur'an'da Geçen Meyveler, Sebzeler ve Zikredilme Sebebleri" (PDF). FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ. 10 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Haziran 2022.