Litopterna
Litopterna | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Macrauchenia'nın yeniden canlandırması | |||||||||||
Biyolojik sınıflandırma ![]() | |||||||||||
| |||||||||||
Alt gruplar | |||||||||||
Metne bakınız. |
Litopterna (Grekçe: "pürüzsüz topuk"), Paleosen ila Pleyistosen devirleri arasında Güney Amerika ve Antarktika'da yaşamış toynaklı grubu. En iyi bilinen örneği Macrauchenia'dır.[2]
Açıklama
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Macraucheniidae_skulls.jpg/240px-Macraucheniidae_skulls.jpg)
Litopternler, diş söz konusu olduğunda nispeten muhafazakardı ve grubun ilk üyelerinin dişleri, özellikle Güney Amerika grubu Didolodontidae olmak üzere kondilartların dişlerine benziyor. Hatta bazı yazarlar ikincisini Litopterna'ya dahil etmişlerdir. Kronlar genellikle düşüktür ve loph'ların gelişimi zayıftır. Buna karşılık, uzuvlar, toynaklıların en gelişmişleriydi ve üçüncü parmağı (orta) baskın bırakarak yan parmakları küçültme eğilimi güçlüydü.[2]
İki ana litoptern grubundan, proterotherioideanlar at benzeri yapıları ile dikkat çekiciydi ve Miyosen üyesi Thoatherium'un uzuvlarının tek parmaklı, olağanüstü bir durumu vardı. Diğer grup, macrauchenioideanlar, uzun boyunları ve uzuvları ve neredeyse eşit üç parmaktan oluşan geniş ayakları ile her zaman deve benzeri olarak tanımlanır. Grup ayrıca Eosen'de Antarktika'da Victorlemoinea'nın dişleriyle temsil edilir. Plio-Pleistosen Macrauchenia'nın burun deliği kafatasının üzerinde yüksekte açılmıştır, bu da alternatif olarak bataklık bir habitatla veya buharlaşma yoluyla beyni serin tutma ile ilişkilendirilmiş olsa da, bir hortumun mevcut olduğu inancına yol açmıştır. Bu cins aynı zamanda tüm litopternler arasında yüksek taçlı ve lophodont olan en türetilmiş azı dişlerine sahiptir.[2]
Sistematik
Daha önce Litopterna'nın meridiungulatlarla mı yoksa tek toynaklılarla mı birlikte sınıflandırılacağı tartışmalıydı. Macrauchenia'nın mitokondriyel DNA sıralaması, litopternlerin mevcut en yakın akrabalarının tek toynaklılar olduğunu gösterdi. Son ortak atalarının ise 56.64–77.83 milyon (~66 myö) yıl önce yaşadığı belirlendi. Litopternler güncel olarak, Pan-Perissodactyla'da, tek toynaklıların kardeş grubu olarak sınıflanır.[3]
Bir 2017 çalışmasına göre oluşturulmuş kladogram:[3]
Pan-Perissodactyla (~66 myö) |
| ||||||||||||||||||
Taksonomi
- Takım/Alt takım Litopterna
- Eolicaphrium
- Lambdaconus
- Paulogervaisia
- Proacrodon
- Proadiantus
- Familya Protolipternidae - incertae sedis
- Asmithwoodwardia
- Miguelsoria
- Protolipterna
- Üst familya Macrauchenioidea
- Familya Adianthidae
- Adianthinae
- Adianthus
- Proadiantus
- Proheptaconus
- Thadanius
- Tricoelodus
- Indaleciinae
- Adiantoides
- Indalecia
- Proheptoconus
- Adianthinae
- Familya Macraucheniidae
- Familya Mesorhinidae
- Coelosoma
- Mesorhinus
- Pseudocoelosoma
- Familya Notonychopidae
- Notonychops
- Requisia
- Familya Sparnotheriodontidae
- Notiolofos
- Notolophus
- Sparnotheriodon
- Familya Adianthidae
- Üst familya Proterotherioidea
- Familya Proterotheriidae
Kaynakça
Dipnotlar
- ^ "Litopterna". paleobiodb.org. 11 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2021.
- ^ a b c Kemp, T. S. The origin and evolution of mammals (2005) s. 245.
- ^ a b Westbury, Michael; Baleka, Sina; Barlow, Axel; Hartmann, Stefanie; Paijmans, Johanna L. A.; Kramarz, Alejandro; Forasiepi, Analía M.; Bond, Mariano; Gelfo, Javier N.; Reguero, Marcelo A.; López-Mendoza, Patricio (27 Haziran 2017). "A mitogenomic timetree for Darwin's enigmatic South American mammal Macrauchenia patachonica". Nature Communications (İngilizce). 8 (1): 15951. doi:10.1038/ncomms15951. ISSN 2041-1723. PMC 5490259 $2. PMID 28654082. 11 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2021. KB1 bakım: PMC biçimi (link)