Savaşın Felaketleri
![]() | |
Sanatçı | Francisco Goya |
---|---|
Yıl | 1810 - 1820 arası |
Tür | Gravür |
Savaşın Felaketleri[1][2] (İspanyolca Los desastres de la guerra[3]), İspanyol ressam Francisco de Goya'nın 1810 ile 1815 yılları arasında çizdiği 82[a 1] gravürden oluşan bir dizi resimdir. Serideki resimlerde savaşın korkunçluğu olduğu gibi ve etkileyici şekilde anlatılmıştır. Baskı resimlerde, İspanyol Bağımsızlık Savaşı sırasında işlenen acımasız suçlar ayrıntılı şekilde betimlenmiştir.
Resimler Goya'nın sağlığında sadece iki set olarak basıldı ve ressam bunlardan birini sanat eleştirmeni olan arkadaşı Ceán Bermúdez'e verdi. Bu iki set ressamın ölümüne kadar hiç yayımlanmadı. Setin ilk yayımlanışı 1863'te Real Academia de Bellas Artes de San Fernando'nun girişimiyle gerçekleşti. Bunu 1892, 1903 ve 1906 baskıları izledi.
Resimlerin tarihi
Madrid'de yaşayan Goya, General Palafox'un isteği üzerine, Zaragoza Kuşatması'nı görmek ve resimlemek üzere 2-8 Ekim 1808 tarihleri arasında Zaragoza'ya bir seyahat gerçekleştirdi.[4] Goya bu seyahat boyunca, Sierra de Tardienta'da Barut Üretimi ve Sierra de Tardienta'da Kurşun Üretimi gibi tablolarının yanı sıra, Savaşın Felaketleri serisinde yer alacak olan savaş sahnelerini tasarladı.
Goya 1808'in Ekim ayından itibaren, şu anda Prado Müzesi'nde bulunan hazırlık eskizlerini çizdi ve bunların üzerinde fazla değişiklik yapmadan - ancak kompozisyonun evrenselliğini sağlamak ve geleneksel kahramanca ölüm temasını dışarıda bırakmak için bazı detayları silerek -, çoğu resimde görülen tarih olan 1910'da resimlerin kalıplarını hazırlamaya başladı.
Goya resimleri tamamlandıktan hemen sonra inceleyen Jesusa Vega, gerek kullanılan kâğıtların gerekse baskı kalıplarının düşük kalitede olduğunu söyledi. Bu durum ressamın ne Boğa Güreşi (1816) ne de Akılsız Yaratıklar (1815 - 1823) isimli gravür serilerinde görülüyordu. Bu durumda resimler, Goya'nın daha kaliteli baskı tekniklerinin arayışı içinde olduğu geçici bir dönem olan 1815 yılında tamamlanmış olmalıydı.
Buna göre, Savaşın Felaketleri serisi, 1808 ile 1815 yılları arasında İspanya'da gerçekleşen olayları anlatmaktaydı. Resimlerin bu dönemde yayınlanmamasının sebebi, Glendinning'e göre, özellikle sonlardaki resimlerde mutlakiyetin acımasızca eleştirilmiş olmasıydı.
Kullanılan teknik
Resimlerin yapılışında, kuru ve sulu boyaların kullanıldığı uçlarla yapılan oyma baskı yöntemi kullanıldı. Bu seride bakır üzerine kezzapla kazıma yönetimi çok fazla kullanılmadı. Goya, Los Caprichos serisinde sıklıkla kullandığı bu teknikten, savaş şartlarında çizilen Savaşın Felaketleri'nde, muhtemelen malzemenin kıt olması sebebiyle faydalanamadı.
Gravürler
82 gravürden oluşan serinin tam listesi:[5]
Sayı | Resim | Başlık | Boyutlar (mm) | Açıklama |
---|---|---|---|---|
0 | ![]() | Kapak | ||
1 | ![]() | Tristes presentimientos de lo que ha de acontecer | 178x220 | Dizleri üzerine çökmüş, göğe doğru bakmakta olan paçavralar içindeki adam ileride olup biteceklerin habercisi gibi görünen bir karanlık tarafından sarılmıştır. Ellerini iki yana açışı, İsa'nın Getsemani Bahçesi'nde dua edişini anımsatır ve Goya'nın iki tablosunda daha görülür. Bu gravür muhtemelen seriye kapak olarak kazınmıştır ve diğer gravürleri görecek olan kişiler için bir uyarı niteliğindedir. Kullanılan başlık durumun çaresizliğini vurgular. |
Olacaklara dair kasvetli özseziler | ||||
2 | ![]() | Con razón o sin ella | 150x209 | |
Haklı mı haksız mı? | ||||
3 | ![]() | Lo mismo | 162x223 | |
Tıpatıp | ||||
4 | ![]() | Las mujeres dan valor | 157x207 | |
Kadınlar işin hakkını verir | ||||
5 | ![]() | Y son fieras | 158x210 | |
Ve tuttuklarını koparırlar | ||||
6 | ![]() | Bien te se está | 144x210 | |
Bunu hak ediyorsun | ||||
7 | ![]() | ¡Qué valor! | 158x209 | |
Ne büyük bir değer! | ||||
8 | ![]() | Siempre sucede | 178x219 | |
Her zaman böyle olur | ||||
9 | ![]() | No quieren | 156x209 | |
İstemiyorlar | ||||
10 | ![]() | Tampoco | 159x219 | |
Hiçbiri | ||||
11 | ![]() | Ni por esas | 162x213 | |
Bu durumda bile | ||||
12 | ![]() | Para eso habéis nacido | 163x237 | |
Dünyaya bunun için geldiniz | ||||
13 | ![]() | Amarga presencia | 143x169 | |
Varolmanın acısı | ||||
14 | ![]() | Duro es el paso! | 143x168 | |
Adım atmak zor! | ||||
15 | ![]() | Y no hay remedio | 142x168 | |
Çare yok | ||||
16 | ![]() | Se aprovechan | 162x237 | |
İstismar ediyorlar | ||||
17 | ![]() | No se convienen | 148x212 | |
Anlaşamıyorlar | ||||
18 | ![]() | Enterrar y callar | 163x237 | |
Ölüleri göm ve sus | ||||
19 | ![]() | Ya no hay tiempo | 166x239 | |
Artık zaman kalmadı | ||||
20 | ![]() | Curadlos, y a otra | 162x237 | |
Onları iyileştir, sonra da bir başkasını | ||||
21 | ![]() | Será lo mismo | ||
Aynı şey olacak | ||||
22 | ![]() | Tanto y más | ||
Daha fazlası | ||||
23 | ![]() | Lo mismo en otras partes | ||
Başka yerlerde de böyle | ||||
24 | ![]() | Aun podrán servir | ||
Hâlâ hizmete koşabilirler | ||||
25 | ![]() | También estos | ||
Bunlar da var | ||||
26 | ![]() | No se puede mirar | ||
Bakmak mümkün değil | ||||
27 | ![]() | Caridad | ||
Hayırseverlik | ||||
28 | ![]() | Populacho | ||
Ayaktakımı | ||||
29 | ![]() | Lo merecía | ||
Bunu hak etmişti | ||||
30 | ![]() | Estragos de la guerra | ||
Savaşın getirdiği yıkım | ||||
31 | ![]() | ¡Fuerte cosa es! | ||
Zor bir durum | ||||
32 | ![]() | ¿Por qué? | ||
Neden? | ||||
33 | ![]() | ¿Qué hay que hacer más? | ||
Daha fazlası olur mu? | ||||
34 | ![]() | Por una navaja | ||
Bir ustura için | ||||
35 | ![]() | No se puede saber por qué | ||
Nedendir bilinmez | ||||
36 | ![]() | Tampoco | ||
Bunu da bilmiyoruz | ||||
37 | ![]() | Esto es peor | ||
Daha kötüsü | ||||
38 | ![]() | Bárbaros! | ||
Barbarlar! | ||||
39 | ![]() | ¡Grande hazaña! Con muertos! | ||
Büyük marifet! Ölülerle! | ||||
40 | ![]() | Algun partido saca | ||
Öyle de olur, böyle de | ||||
41 | ![]() | Escapan entre las llamas | ||
Alevlerin içinden kaçıyorlar | ||||
42 | ![]() | Todo va revuelto | ||
Her şey altüst oldu | ||||
43 | ![]() | También esto | ||
'Bir de bu | ||||
44 | ![]() | Yo lo vi | ||
Onu gördüm | ||||
45 | ![]() | Yo esto también | ||
Hem de bunu | ||||
46 | ![]() | Esto es malo | ||
Bu kötü bir şey | ||||
47 | ![]() | Así sudedió | ||
İşte böyle oldu | ||||
48 | ![]() | ¡Cruel lástima! | ||
Zalim merhamet! | ||||
49 | ![]() | Caridad de una mujer | ||
Bir kadının yardımseverliği | ||||
50 | ![]() | ¡Madre infeliz! | ||
Mutsuz anne! | ||||
51 | ![]() | Gracias a la almorta | ||
Acı baklaya şükür | ||||
52 | ![]() | No llegan a tiempo | ||
Yetişemediler | ||||
53 | ![]() | Expiró sin remedio | ||
Umutsuzca nefes alıp verdi | ||||
54 | ![]() | Clamores en vano | ||
Beyhude feryatlar | ||||
55 | ![]() | Lo peor es pedir | ||
En kötüsü dilenmek | ||||
56 | ![]() | Al cementerio | ||
Mezara | ||||
57 | ![]() | Sanos y enfermos | ||
Sağlamlar ve hastalar | ||||
58 | ![]() | No hay que dar voces | ||
Seslenmemek gerek | ||||
59 | ![]() | ¿De qué sirve una taza? | ||
Bu tas ne işe yarar? | ||||
60 | ![]() | No hay quien los socorra | ||
Onlara yardım eden kimse yok | ||||
61 | ![]() | Si son de otro linage | ||
Eğer başka bir sınıftan geliyorsa | ||||
62 | ![]() | Las camas de la muerte | ||
Ölüm döşekleri | ||||
63 | ![]() | Muertos recogidos | ||
Üst üste ölüler | ||||
64 | ![]() | Carretadas al cementerio | ||
Mezarlığa giden araba dolusu yük | ||||
65 | ![]() | ¿Qué alboroto es este? | ||
Bu nasıl kargaşa? | ||||
66 | ![]() | ¡Extraña devoción! | ||
Tuhaf sofuluk! | ||||
67 | ![]() | Esta no lo es menos | ||
Bu da hiç az değil | ||||
68 | ![]() | ¡Qué locura! | ||
Nasıl bir delilik! | ||||
69 | ![]() | Nada. Ello dirá | ||
Hiç (diyor) | ||||
70 | ![]() | No saben el camino | ||
Yolu bilmiyorlar | ||||
71 | ![]() | Contra el bien general | ||
Ortak iyiliğe karşı | ||||
72 | ![]() | Las resultas | ||
Sonuçlar | ||||
73 | ![]() | Gatesca pantomima | ||
Kedicil pantomim | ||||
74 | ![]() | ¡Esto es lo peor! | ||
Bu en kötüsü! | ||||
75 | ![]() | Farándula de charlatanes | ||
Şarlatanlar panayısı | ||||
76 | ![]() | El buitre carnívoro | ||
Etobur akbaba | ||||
77 | ![]() | Que se rompe la cuerda | ||
O ip kopsun | ||||
78 | ![]() | Se defiende bien | ||
İyi savunuyor kendini | ||||
79 | ![]() | Murió la Verdad | ||
Gerçek | ||||
80 | ![]() | ¿Si resucitará? | ||
Yeniden dirilecek mi? | ||||
81 | ![]() | ¡Fiero monstruo! | ||
82 | ![]() | Esto es lo verdadero | ||
Notlar
Kaynakça
- Akkoyunlu Ersöz, Begüm; Bahar, Tania, (Ed.) (Nisan 2012), Goya Zamanının Tanığı: Gravürler, Resimler, İstanbul: Pera Müzesi, ISBN 978-975-9123-98-7
- Clark, Kenneth (1968), Looking at Pictures, Boston: Beacon Press, 13 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi
- Connell, Evan S. (2004), Francisco Goya: A Life, New York: Counterpoint, ISBN 1-58243-307-0
- Gudiol, José (1941), Goya, New York: Hyperion Press, ISBN
- Gudiol, José (1971), Goya 1746–1828, Barselona: Ediciones Poligrafa, ISBN
- Heras, Margarita Moreno de las (1989), Goya and the Spirit of Enlightenment, Boston: Museum of Fine Arts, ISBN 0-87846-300-3
- Hofer, Philip (2006), The Disasters of War, New York: Dover Publications, ISBN 0-486-44758-8
- Hollander, Anne (1989), Moving Pictures, New York: Alfred a Knopf, ISBN 0-394-57400-1
- Hughes, Robert (2004), Goya, New York: Alfred A. Knopf, ISBN 0-394-58028-1
- Hughes, Robert (1990), Nothing If Not Critical, Londra: The Harvill Press, ISBN 8-8604-6859-4
- Huxley, Aldous (1947), The Complete Etchings of Goya, New York: Crown Publishers, Inc., ISBN
- Licht, Fred (1979), Goya: The Origins of the Modern Temper in Art, Universe Books, ISBN 0-87663-294-0
- Licht, Fred (1973), Goya in Perspective, Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall, Inc., ISBN 0-13-361964-8
- Sayre, Eleanor A. (1974), The Changing Image: Prints by Francisco Goya, Boston: Museum of Fine Arts, ISBN 0-87846-085-3
- Shaw, Philip (Eylül 2003), "Abjection Sustained: Goya, the Chapman Brothers and the Disasters of War", Art History, 26 (4), ISSN 0141-6790
- Stoichita, Victor; Coderch, Anna Maria (1999), Goya: the Last Carnival, Londra: Reakton Books, ISBN 1-86189-045-1
- Swartz, Mark (Ocak 2001), The Disasters of War, 4 (1), Museum of Modern Art
- Tomlinson, Janis A. (1992), Goya in the Twilight of Enlightenment, New Haven: Yale University Press, ISBN 0-300-05462-9
- Wilson-Bareau, Juliet (1981), Goya's Prints, The Tomás Harris Collection in the British Museum, Londra, ISBN 0-7141-0789-1
Kaynak notları
- ^ Rapelli, Paola. Goya: Tutkulu Bir İroni Ustası. Dost Kitabevi, 2001. Sayfa 80. ISBN 975-8457-86-1
- ^ Akkoyunlu Ersöz & Bahar 2012, s. 213
- ^ Goya'nın Ceán Bermúdez'e verdiği kopyadaki başlık şöyledir: Fatales consequencias de la sangrienta guerra en España con Buonaparte. Y otros caprichos enfáticos. (İspanya'da Bonapart'la savaşın ölümcül sonuçları. Ve diğer önemli kaprisler.)
- ^ Valeriano Bozal, Francisco Goya, vida y obra, (2 cilt) Madrid, 2005, cilt 2, sayfa 59. ISBN 84-96209-39-3.
- ^ İlk 80 gravürün Türkçe karşılıkları ve açıklamaları için kaynak: Akkoyunlu Ersöz & Bahar 2012, s. 213-293
Dış bağlantılar
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- Çevrimiçi koleksiyon20 Kasım 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Disasters Revisited: Modern Images of Atrocity and Photojournalism (İngilizce)
- British Museum'daki Ceán Bermúdez albümü19 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)