Ewakuacja z bazy Karin
Rozpad Jugosławii | |||
Czas | styczeń 1993 | ||
---|---|---|---|
Miejsce | Republika Serbskiej Krajiny | ||
Terytorium | Chorwacja | ||
Wynik | uratowanie francuskich żołnierzy | ||
Strony konfliktu | |||
| |||
Dowódcy | |||
| |||
Siły | |||
| |||
Straty | |||
| |||
Położenie na mapie Chorwacji ![]() | |||
![]() |
Ewakuacja z bazy Karin – przeprowadzona w styczniu 1993 w trakcie wojny w Jugosławii operacja uratowania żołnierzy francuskich przez żołnierzy czechosłowackich[a] działających w ramach misji UNPROFOR.
Przebieg
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/PetrPavel.jpg/220px-PetrPavel.jpg)
Na przełomie 1992/1993 francuska baza wojskowa w Karinie, gdzie przebywało 55 żołnierzy, znalazła się pod ostrzałem moździerzowym z chorwackiej strony frontu[1]. Nie mogła zostać wsparta przez pozostałe siły francuskie, ponieważ łączący je wcześniej most został zniszczony. W efekcie mogła im pomóc jedynie oddalona o 30 km czechosłowacka jednostka misji UNPROFOR[2] stacjonująca w okolicach Jezior Plitwickich[2][3]. Do bazy w Karinie wysłano 29 żołnierzy i 2 transportery SKOT. Przebycie dzielącego je odcinka trwało dwie godziny. Przejazd utrudniały powalone drzewa, które trzeba było usunąć mimo trwającego ostrzału[3]. Według relacji dowodzącego operacją ppłk. Petra Pavla, serbskie oddziały „Tygrysów Arkana” Željka Ražnatovića wykorzystywały Czechów i Słowaków jako żywe tarcze przed ostrzałem chorwackim[4][5][6]. Serbowie próbowali ich także nakierować na pola minowe[7].
Po przybyciu transporterów do bazy, francuski dowódca Eric Zanolini[8] zarządził ewakuację swoich żołnierzy. Znajdowali się oni w czterech lokalizacjach, po 10–15 osób każda. Dwóch Francuzów było już wówczas martwych, a kilku rannych. Baza była bombardowana zarówno z chorwackiej, jak i serbskiej strony frontu. Pavel musiał wynegocjować warunki odwrotu z serbskim dowódcą[7]. Po uzyskaniu jego zgody na przejście, ogień otworzyła artyleria chorwacka. Udało się go wstrzymać dzięki interwencji francuskiego oficera łącznikowego oddelegowanego do chorwackiego sztabu. Ewakuacja w bezpieczne miejsce przebiegła pomyślnie[2].
W 1993 minister obrony Francji odznaczył czterech czechosłowackich żołnierzy Krzyżem Waleczności Wojskowej: ppłk. Petra Pavla[9], mjr. Karla Klinovskiego, mjr. Stanislava Zaplatílka i ppłk. Pavla Jirkovskiego[10]. Był to największy sukces czechosłowackiej armii w ramach misji UNPROFOR[11]. Operacja szczególną rozpoznawalność przyniosła Petrovi Pavlovi[12], który w 2012 został nadto wyróżniony najwyższym francuskim odznaczeniem – Legią Honorową[13].
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Czechosłowacja przestała istnieć 31 grudnia 1992, jednak rozdzielenie sił zbrojnych nastąpiło trzy miesiące później.
Przypisy
- ↑ Čeští vojáci v 90. letech v bývalé Jugoslávii obstáli, prozrazuje nová studie [online], VHU PRAHA, 29 marca 2012 [dostęp 2023-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-12-10] (cz.).
- ↑ a b c JanJ. Gazdík JanJ., Jak generál Petr Pavel osvobodil francouzské vojáky [online], Cesky a slovensky svet [dostęp 2023-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-12-23] (cz.).
- ↑ a b JanJ. Šik JanJ., Bitvy naší historie: „Záchrana francouzských vojáků ze základny Karin” [online], iDNES.cz, 2 maja 2015 [dostęp 2023-01-14] (cz.).
- ↑ OndřejO. Kundra OndřejO., Pavel v srdci nepřítele [online], Týdeník Respekt, 22 czerwca 2014 [dostęp 2020-06-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-11] (cz.).
- ↑ PetrP. Sokol PetrP., Kdo je generál Petr Pavel: Nejvýše postavený muž NATO, válečný hrdina, bývalý komunista i možný prezident [online], Reflex.cz, 14 listopada 2019 [dostęp 2020-06-06] [zarchiwizowane z adresu 2021-03-04] (cz.).
- ↑ JindřichJ. Marek JindřichJ., Armáda České Republiky. Symbol demokracie a státní suverenity. 1993–2012, JaroslavJ. Pajer (red.), Praha: Ministerstvo Obrany České Republiky, s. 102, ISBN 978-80-7278-614-5 [dostęp 2020-06-07] [zarchiwizowane z adresu 2020-04-06] (cz.).
- ↑ a b MartinM. Shabu MartinM., 'Veliteli, já ho smahnu.' Generál Pavel vzpomíná na dramatické momenty z Jugoslávie [online], Lidovky.cz, 8 lipca 2019 [dostęp 2023-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-09-07] (cz.).
- ↑ MarekM. Bruna MarekM., Pavel se sešel s velitelem vojáků, které pomohl před 30 lety zachránit [online], tn.nova.cz, 7 grudnia 2022 [dostęp 2023-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-12-22] (cz.).
- ↑ Předání vyznamenání Petrovi Pavlovi za záchranu francouzské jednotky UNPROFOR v bývalé Jugoslávii z obklíčení. Praha, 26. 8. 1993 [online], zpravy.aktualne.cz [dostęp 2024-03-05] (cz.).
- ↑ UNPROFOR – mírová mise, 1992 – 1995, země bývalé Jugoslávie, 2250 příslušníků [online], Zahraniční mise AČR [dostęp 2023-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-04-03] (cz.).
- ↑ JitkaJ. Lenková JitkaJ., VáclavV. Pavlík VáclavV., Nejdůležitější bitvy v českých dějinách, Frýdek-Místek: Alpress, 2007, s. 282, ISBN 978-80-7362-470-5 (cz.).
- ↑ JaroslavJ. Šimáček JaroslavJ., Generál Pavel: Manželku poznal v kasárnách. Slávu mu vynesla záchrana padesátky Francouzů [online], Blesk.cz, 26 czerwca 2015 [dostęp 2023-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2023-01-13] (cz.).
- ↑ Général Petr Pavel, Officier de la Légion d’honneur [online], La France en République tchèque, 15 sierpnia 2016 [dostęp 2020-06-07] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-07] (fr.).
- p
- d
- e
Preludium |
|
---|---|
1991 |
|
1992 |
|
1993 |
|
1994 |
|
1995 |
|
| |
Obozy internowania |
|
- Kategoria Historia Chorwacji