Janek Kos
Postać z Czterech pancernych i psa | |
![]() Figura Janka Kosa w wieży czołgu T-34-85 | |
Pierwsze wystąpienie | Załoga |
---|---|
Ostatnie wystąpienie | Dom |
Twórca | Janusz Przymanowski |
Grany przez | Janusza Gajosa |
Dane biograficzne | |
Pochodzenie | polskie |
Przynależność | Ludowe Wojsko Polskie
|
Płeć | mężczyzna |
Data i miejsce urodzenia | 1926-27[1] |
Rodzina | Stanisław Kos (ojciec) |
Inne informacje | |
Specjalność | myśliwy, czołgista |
Umiejętności | strzelec |
Jan Kos (Janek) – fikcyjna postać z książki Janusza Przymanowskiego „Czterej pancerni i pies” i polskiego serialu telewizyjnego pod tym samym tytułem (1966–1970).
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Premiera_serialu_%22Czterej_Pancerni_i_pies%22_w_Sali_Kongresowej_Pa%C5%82acu_Kultury_i_Nauki_%281966%29_%28cropped%29.jpg/240px-Premiera_serialu_%22Czterej_Pancerni_i_pies%22_w_Sali_Kongresowej_Pa%C5%82acu_Kultury_i_Nauki_%281966%29_%28cropped%29.jpg)
Życiorys
Janek Kos to strzelec-radiotelegrafista, a po śmierci Olgierda dowódca czołgu „Rudy”[2], gdańszczanin, najmłodszy w załodze, jego ojciec walczył na Westerplatte. Po zajęciu Polski przez III Rzeszę i ZSRR w niewyjaśnionych w fabule okolicznościach znajduje się na Syberii, gdzie zajmuje się myślistwem i pracą przy wyrębie lasów. Ze strzępów gazety dowiaduje się o tworzeniu na terenie ZSRR Ludowego Wojska Polskiego. Janek jest doskonałym strzelcem (udowodnił to, między innymi, strzelając do tarczy w pierwszym odcinku serialu, „Załoga”). Najważniejszą sprawą, która zajmuje Janka, jest konieczność odszukania ojca, którego stracił w zawierusze wojennej. Ważnym wątkiem książki i filmu jest historia miłości Janka i Marusi. Wojnę zakończył w stopniu podporucznika.
Wiernym towarzyszem Janka w najtrudniejszych nawet chwilach jest jego pies Szarik.
W rolę Janka w serialu wcielił się aktor Janusz Gajos[3].
Odznaczenia (chronologicznie)
Krzyż Walecznych – za bohaterskie czyny w walce z niemieckim najeźdźcą (odc. 5. „Rudy”, Miód i Krzyże);
Odznaka za Rany i Kontuzje – Janek został ciężko ranny po tym, jak w odc. 6. Most jego czołg został trafiony (lub wjechał na minę) w trakcie walk w Warszawie. Janek nosi odznakę w odc. 6. i 7.;
Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” – za zniszczenie amunicji nieprzyjaciela na pierwszej linii (odc. 13. Zakład o śmierć) – odznaczenie otrzymane de facto za bycie dowódcą czołgu, gdyż w czasie, kiedy załoga strzelała na drugi brzeg Odry, Janek odwiedził Marusię.
Stopnie wojskowe
szeregowiec – po zaciągnięciu się do armii – odcinek 1
starszy szeregowiec – w czasie szkolenia – odcinek 2
kapral – w lipcu 1944 po wyruszeniu na front – odcinki 2–6
plutonowy – w grudniu 1944 za walki w szeregach 1. BPanc – odcinki 6–9
sierżant – w kwietniu 1945 za walki na pomorzu – odcinki 9–20
podporucznik (z pominięciem stopnia starszego sierżanta i chorążego) – 2 maja 1945 – odcinki 20 i 21
Pierwowzory historyczne
- Stanisław Rzeszutek – szesnastoletni strzelec-radiotelegrafista czołgu 228, najmłodszy żołnierz w brygadzie, poległ na warszawskiej Pradze[4][5];
- Stanisław Zieliński – podobnie jak Janek najpierw pełnił funkcję strzelca-radiotelegrafisty (w czołgu 217), następnie po wyjściu ze szpitala w kwietniu 1945 po ranie, jakiej doznał w Bydgoszczy, objął dowództwo nad tymże czołgiem przydzielonym do 4 Pułku Czołgów Ciężkich; swój szlak bojowy zakończył nad Łabą. Zmarł w stopniu pułkownika w 2014[4];
- Stanisław Magdyj – członek załogi historycznego czołgu 102, dodał sobie rok do metryki[4];
- Michał Wieliczko – ładowniczy czołgu 110, w czasie walk pod Studziankami 9 sierpnia wraz ze swoim dowódcą, kapitanem Tiufakowem, przedarli się do rozbitego niemieckiego czołgu, z którego prowadzili ostrzał na pozycję nieprzyjaciela. Zaginął w czasie walk na Wale Pomorskim[4].
Przypisy
- ↑ W odcinku pierwszy, w rozmowie z Grigorijem, Janek mówi, że ma 17 lat. Saakaszwili cytuje Jefima Siemionowicza, który powiedział mu, że Kos ma lat 16. Akcja tej sceny dzieje się najprawdopodobniej na początku 1943 (niedługo później Janek wyczytuje w gazecie o powstaniu Związku Patriotów Polskich i zgodzie władz radzieckich na formowanie Polskiej Dywizji Piechoty). Nie wiadomo jednak czy podając wiek urodzenia Janka Jefim Siemionowicz miał na myśli rok urodzenia czy wiek aktualny przed nadejściem 17 urodzin.
- ↑ JanuszJ. Przymanowski JanuszJ., Czterej pancerni i pies, Poznań: Wyd. Vesper, 2007, ISBN 978-83-60159-45-3, OCLC 352926657 .
- ↑ PolskieRadio.pl
- ↑ a b c d Kacper Śledziński, Tankiści. Prawdziwa historia Czterech pancernych
- ↑ Śladami załogi czołgu „Rudy” (1) [online], sedina.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
- p
- d
- e
Postacie |
|
---|---|
Aktorzy | |
Powiązane |
|