Kościół św. Jana Chrzciciela w Gołkowicach
![]() | |||||||||||
Kościół filialny | |||||||||||
![]() Wygląd kościoła | |||||||||||
Państwo |
| ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||
Miejscowość | Gołkowice | ||||||||||
Wyznanie | |||||||||||
Kościół | |||||||||||
Parafia | |||||||||||
Wezwanie | św. Jana Chrzciciela | ||||||||||
| |||||||||||
| |||||||||||
Położenie na mapie gminy Byczyna ![]() | |||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||
Położenie na mapie województwa opolskiego ![]() | |||||||||||
Położenie na mapie powiatu kluczborskiego ![]() | |||||||||||
![]() | |||||||||||
| |||||||||||
Strona internetowa |
Kościół św. Jana Chrzciciela – zabytkowa, drewniana świątynia, znajdująca się w Gołkowicach w powiecie kluczborskim, należąca do parafii Świętej Trójcy i Najświętszej Maryi Panny Różańcowej w Byczynie. Kościół wpisany jest pod numerem 809/64 z dnia 16 kwietnia 1964 roku do rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa[3].
Historia kościoła
Pierwszy kościół drewniany miał istnieć w Gołkowicach już w średniowieczu. W XVI wieku przeszedł w ręce protestantów. Obecny wybudowany został w 1766 roku w miejscu dawnego i wówczas pełnił funkcję świątyni ewangelickiej. W 1933 roku konserwator nyski Lukas Mrzyglód odnowił ołtarz pochodzący z lat 1450–1480. W latach 70. XX wieku został on przeniesiony do opolskiej katedry. Po zakończeniu II wojny światowej kościół przejęli katolicy. Obiekt ucierpiał podczas powodzi stulecia w lipcu 1997 roku. Zalane zostało prezbiterium i zapadła się podłoga. Przez wiele lat nie przeprowadzano poważniejszych remontów świątyni. Na początku lat 90. XX wieku naprawiono poszycie (gonty) dachu, a w 2013 roku dokładnie go oczyszczono[4].
Architektura
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Go%C5%82kowice_drewniany_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_pod_wezwaniem_%C5%9Bwi%C4%99tego_Jacka_-_panoramio_%282%29.jpg/220px-Go%C5%82kowice_drewniany_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_pod_wezwaniem_%C5%9Bwi%C4%99tego_Jacka_-_panoramio_%282%29.jpg)
Kościół jest orientowany, konstrukcji zrębowej, na ceglanej podmurówce. Znajdująca się nad głównym wejściem kwadratowa wieża wybudowaną na słup, nakryta jest baniastym hełmem z latarnią. Dachy budynku przykryto gontem, o konstrukcji siodłowej, tylko nad zakrystią dach jest trójspadowy[5].
Wnętrze kościoła
Prezbiterium zamknięto trójbocznie, do niego przylega prostokątna zakrystia – stropy wewnątrz kościoła są płaskie. Wyposażenie pochodzi głównie z okresu baroku - zarówno ołtarz główny autorstwa Jana Sternberga (z 1768 roku), jak i ambona ludowa (z XVII wieku). W tęczy znajduje się belka z datą budowy kościoła (1766), a w zwieńczeniu kuta chorągiewka z datą 1767[4]. Wśród pozostałych zabytkowych elementów wyposażenia są m.in.:
- prospekt organowy z początków XVIII wieku,
- anioł chrzcielny z muszlą i kartuszem herbowym Frankenbergów z 1768 roku,
- ława kolatorska z 1 połowy XVIII wieku,
- ławy z XVIII wieku,
- dwie chrzcielnice, z których jedna pochodzi z przełomu XVIII/XIX wieku, a druga – z 1 połowy XIX wieku,
- gotycki tryptyk,
- epitafia (wykonane przez Karola Magnusa von Götz oraz Gottlieba Lipińskiego)[4].
Chór muzyczny wsparty jest na dwóch słupach - na jego parapecie znajduje się rokokowa dekoracja[6].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo opolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2013-04-23] .
- ↑ Kościół pw. św. Jana Chrzciciela. [dostęp 2013-04-23].
- ↑ Gołkowice (gmina Byczyna) - rys historyczny. [dostęp 2013-04-23].
- ↑ a b c Gołkowice - drewniany kościół filialny. [dostęp 2014-09-11].
- ↑ Kościół w Gołkowicach. [dostęp 2013-04-23].
- ↑ Kościół św. Jana Chrzciciela w Gołkowicach. [dostęp 2013-04-23].
Bibliografia
- Opolskie kościoły drewniane, DanutaD. Emmerling (red.) i inni, Opole: Śląskie Wydawnictwo Adan, 2006, ISBN 83-915371-9-6, ISBN 978-83-915371-9-0, OCLC 749504946 .
Linki zewnętrzne
- Drewniany kościół św. Jana Chrzciciela
- Kościół na stronie gminy Byczyna
- p
- d
- e
|