Stanisław Pasynkiewicz
Państwo działania |
|
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 28 marca 1930 |
Data śmierci | 15 listopada 2021[1] |
prof. zw. dr hab. inż. nauk chemicznych | |
Specjalność: chemia metaloorganiczna, kataliza homogeniczna | |
Alma Mater | Politechnika Warszawska |
Doktorat | 1960 – nauki techniczne |
Profesura | 1970 profesor nadzwyczajny, 1975 profesor zwyczajny |
Polska Akademia Nauk | |
Status | członek korespondent |
Rektor Politechniki Warszawskiej, nauczyciel akademicki | |
Instytut | |
Uczelnia | Politechnika Warszawska |
Rektor | |
Uczelnia | Politechnika Warszawska |
Okres spraw. | 1973–1981 |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Stanisław Pasynkiewicz (ur. 28 marca 1930 w Włodzimierzu Wołyńskim, zm. 15 listopada 2021) – polski chemik, profesor nauk chemicznych, działacz komunistyczny, wykładowca akademicki Politechniki Warszawskiej, w latach 1973–1981 rektor uczelni, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk.
Życiorys
Wykształcenie i działalność naukowa
Urodził się w 1930 we Włodzimierzu Wołyńskim. Jego rodzicami byli Wojciech Pasynkiewicz i Olga Liszyn. W 1950 ukończył Liceum im. Tadeusza Kościuszki w Toruniu, następnie rozpoczął studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej, w 1956 uzyskał tytuł magistra inż., jego praca dyplomowa nosiła tytuł: „Utlenianie akroleiny do kwasu akrylowego na katalizatorze wanadowym”. W 1955 został asystentem w Katedrze Technologii Organicznej Politechniki Warszawskiej. W 1960 uzyskał doktorat z chemii, rozprawa doktorska nosiła tytuł: „Reakcje glinu metalicznego z chlorkami alkilów w celu otrzymania związków glino-organicznych służących do polimeryzacji etylem metodą bezciśnieniową”. Habilitował się w Politechnice Śląskiej w Gliwicach w 1965. W 1970 uzyskał nominację na profesora nadzwyczajnego, a pięć lat później na profesora zwyczajnego. W roku 1970 został dyrektorem Instytutu Chemii i Technologii Organicznej, funkcję tę sprawował do 1973, a przez następne lata był kierownikiem Zakładu Katalizy Homogennej i Chemii Metaloorganicznej. W latach 1969–1971 sprawował funkcję dziekana Wydziału Chemicznego PW.
W latach 1973–1981 sprawował funkcję rektora Politechniki Warszawskiej[2]. Zrezygnował z tej funkcji w styczniu 1981 na skutek protestów uczelnianej „Solidarności”[3]. W tym okresie nastąpił szybki rozwój kadry naukowo-dydaktycznej, powołano trzy instytuty – Instytut Inżynierii Chemicznej, Instytut Inżynierii Materiałowej i Instytut Transportu, a także zrealizowano kilka istotnych inwestycji m.in. wybudowano gmachy wydziałów Inżynierii Lądowej i Inżynierii Sanitarnej. S. Pasynkiewicz nawiązał współpracę z wieloma ośrodkami naukowymi w Polsce – Polską Akademią Nauk, Polskim Towarzystwem Chemicznym i za granicą – Central Institut für Organische Chemie w Berlinie, Instytutem Elementoorganicznych Związków Akademii Nauk w Rosji i uczelniami: University of Amherst i Georgia Technology University w Stanach Zjednoczonych.
Zakres badań prowadzonych przez S. Pasynkiewicza dotyczył przede wszystkim związków metaloorganicznych, katalizatorów homogennych, mechanizmów reakcji. W latach 1959–1995 S. Pasynkiewicz opatentował przeszło 40 wynalazków. Pod jego kierunkiem powstały 34 prace doktorskie, habilitowało się 10 osób, natomiast 4 uczniów uzyskało stopień profesora tytularnego[4][5][6].
Pracował jednocześnie w Instytucie Chemii Przemysłowej im. prof. Ignacego Mościckiego[5].
W 1976 został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk[5]. Był również członkiem Polskiego Towarzystwa Chemicznego, a od 2001 honorowym przewodniczącym Federacji Europejskich Towarzystw Chemicznych[5].
Działalność polityczna
Należał do Związku Młodzieży Polskiej, a od 1950 do 1951 był kierownikiem wydziału w zarządzie wojewódzkim tej organizacji w Bydgoszczy[7]. W 1948 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej, a następnie do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[7]. W latach 1949–1950 wchodził w skład Komitetu Miejskiego PZPR w Toruniu[7]. Od 1951 do 1953 oraz od 1961 do 1965 pełnił funkcję I sekretarza oddziałowej organizacji partyjnej przy Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej, a od 1956 do 1959 wchodził w skład Egzekutywy tej OOP[7]. W latach 1951–1954 był II sekretarzem, a następnie instruktorem Komitetu Uczelnianego PZPR na PW[7]. Od 1965 do 1967 pełnił ponownie funkcję sekretarza KU[7][8]. W latach 1975–1981 był kolejno zastępcą członka i członkiem Komitetu Warszawskiego PZPR, a od 1979 do 1981 członkiem Egzekutywy tego Komitetu[7].
Stanowiska
- 1955 asystent w Katedrze Technologii Organicznej Politechniki Warszawskiej;
- 1969/1970–1970/1971 dziekan Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej.
- 1970 dyrektor Instytutu Chemii i Technologii Organicznej;
- Kierownik Zakładu Katalizy Homogennej i Chemii Metaloorganicznej;
- 1973/1974–1980/1981 rektor Politechniki Warszawskiej[4];
Członkostwa
- Od 1976 członek korespondent PAN (Polskiej Akademii Nauk);
- 1972–1980 sekretarz naukowy Komitetu Nauk Chemicznych PAN;
- Przewodniczący Sekcji Chemii Metaloorganicznej;
- Od 1971 członek Międzynarodowego Komitetu Doradczego Konferencji Chemii Metaloorganicznej;
- Członek rad wydawniczych czasopism: od 1990 „Main Group Metal Chemistry, od 1993 „Journal of Organometallic Chemistry”[4];
Nagrody, wyróżnienia, odznaczenia
- 1946 Złoty Krzyż Zasługi;
- 1974 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski;
- 1975 Francuskie Palmy Akademickie;
- 1975 Medal Akademii Nauk NRD;
- Honorowy Medal Federacji Europejskich Towarzystw Chemicznych
- Tytuł honorowy i odznaka „Zasłużony Nauczyciel PRL”;
- 1962 nagroda Polskiego Towarzystwa Chemicznego;
Wielokrotnie wyróżniany nagrodami sekretarza naukowego PAN i ministra edukacji narodowej[4].
Ważne publikacje
Autor:
- „Preparatyka związków metaloorganicznych” – Warszawa 1993;
Współautor:
- „Principles and advances in molecular catalysis” – Wrocław 1993;
- „Organometallics and molecular catalysis” – Wrocław – Poznań 1996;
- „Metal clusters in chemistry” – Wiley – VCH 1999;
Autor przeszło 220 artykułów[4].
Przypisy
- ↑ Zmarł prof. Stanisław Pasynkiewicz, Rektor PW w latach 1973–1981. biuletyn.pw.edu.pl. [dostęp 2021-11-18]. (pol.).
- ↑ Byli Rektorzy PW. Stanisław Pasynkiewicz (1930). pw.edu.pl. [dostęp 2014-01-24].
- ↑ Dorota Gałaszewska-Chilczuk: Niezależne Zrzeszenie Studentów Politechniki Warszawskiej 1980 – 1989. klubnzspw.org. [dostęp 2014-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-19)].
- ↑ a b c d e J. Piłatowicz, „Poczet Rektorów, tradycja i współczesność Politechniki Warszawskiej 1826–2001”,wyd.I, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej 2001, s. 121–123
- ↑ a b c d Pasynkiewicz, Stanisław. [w:] Członkowie Polskiej Akademii Nauk. Wydział III Nauk Ścisłych i Nauk o Ziemi. Członkowie krajowi korespondenci [on-line]. pan.pl. [dostęp 2019-08-03].
- ↑ Nagrody i wyróżnienia na wystawach międzynarodowych. 2009. Instytut Chemii Przemysłowej. [dostęp 2014-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-06)].
- ↑ a b c d e f g Katalog kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL [online], bip.ipn.gov.pl [dostęp 2018-03-23] .
- ↑ Piotr Ośko, Za fasadą. Komitet uczelniany w strukturze PZPR i jego wpływ na zarządzanie kadrami w latach 1948–1968. Zarys problemu na przykładzie Politechniki Warszawskiej, w: Pamięć i Sprawiedliwość 27, 2016, s. 76.
Linki zewnętrzne
- Prof. zw. dr hab. in Stanisław Pasynkiewicz, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2009-06-21] .
- http://www.pw.edu.pl/Uczelnia/Historia/Byli-Rektorzy-PW/Stanislaw-PASYNKIEWICZ-1930
- https://web.archive.org/web/20150521033412/https://www.pw.edu.pl/Uczelnia/Historia/Byli-Rektorzy-PW
- p
- d
- e
|
- PWN: 3954909
- PAN: PASYNKIEWICZ, Stanisław
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 52968