Powiat kutnowski
powiat | |||||||||
| |||||||||
Państwo |
| ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||
TERC | 1002 | ||||||||
Siedziba | Kutno | ||||||||
Starosta | Daniel Kowalik | ||||||||
Powierzchnia | 886,86 km² | ||||||||
Populacja (31.12.2020) • liczba ludności |
| ||||||||
• gęstość | 108,9 os./km² | ||||||||
Urbanizacja | 58,72% | ||||||||
Tablice rejestracyjne | EKU | ||||||||
Adres urzędu: ul. Kościuszki 1699-300 Kutno | |||||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||||
| |||||||||
Położenie na mapie województwa![]() | |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
Strona internetowa |
Powiat kutnowski – powiat w Polsce (w północnej części województwa łódzkiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Kutno.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku[2] powiat zamieszkiwało 96 569 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 96 126 osób[3].
Geografia
Położenie i obszar
Powiat kutnowski ma obszar[4] 886,86 km².
Powiat stanowi 4,87% powierzchni województwa łódzkiego.
Powiat kutnowski położony jest w północnej części województwa łódzkiego i graniczy z województwami kujawsko-pomorskim, mazowieckim i wielkopolskim oraz z pięcioma powiatami ziemskimi: gostynińskim (województwo mazowieckie), kolskim (województwo wielkopolskie), łęczyckim i łowickim (województwo łódzkie) oraz włocławskim (województwo kujawsko-pomorskie)[5].
Pod względem historycznym powiat kutnowski leży na obszarze dawnego powiatu gostynińskiego w ziemi gostynińskiej województwa rawskiego, stanowiącego część Mazowsza, a także dawnych powiatów łęczyckiego i orłowskiego w ziemi łęczyckiej województwa łęczyckiego[6].
Podział administracyjny
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejskie: Kutno
- gminy miejsko-wiejskie: Dąbrowice, Krośniewice, Żychlin
- gminy wiejskie: Bedlno, Krzyżanów, Kutno, Łanięta, Nowe Ostrowy, Oporów, Strzelce
- miasta: Kutno, Dąbrowice, Krośniewice, Żychlin
lp. | Herb | Gmina | siedziba | powierzchnia (km²) | ludność | gęstość zaludnienia (osób/km²) |
---|---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() | Bedlno | Bedlno | 126,03 | 5116 | 41 |
2 | ![]() | Dąbrowice | Dąbrowice | 46,15 | 1811 | 39 |
3 | ![]() | Krośniewice | Krośniewice | 94,72 | 7813 | 82 |
4 | Krzyżanów | Krzyżanów | 103,06 | 4013 | 39 | |
5 | ![]() | Kutno | Kutno | 122,31 | 8888 | 73 |
6 | ![]() | Łanięta | Łanięta | 54,89 | 2209 | 40 |
7 | ![]() | Nowe Ostrowy | Nowe Ostrowy | 71,55 | 3241 | 45 |
8 | ![]() | Oporów | Oporów | 67,82 | 2431 | 36 |
9 | ![]() | Strzelce | Strzelce | 90,09 | 3743 | 42 |
10 | ![]() | Żychlin | Żychlin | 76,64 | 11067 | 144 |
11 | ![]() | Kutno | – | 33,59 | 41231 | 1227 |
Razem | – | - | - | 886,86 | 91563 | 164 |
Demografia
Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2014):
Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
---|---|---|---|---|---|---|
Osób | % | Osób | % | Osób | % | |
Ogółem | 103 007 | 100 | 53 497 | 51,94 | 49 510 | 48,06 |
Miasto | 60 488 | 58,72 | 32 072 | 31,14 | 28 416 | 27,59 |
Wieś | 42 519 | 41,28 | 21 425 | 20,80 | 21 094 | 20,48 |
- Piramida wieku mieszkańców powiatu kutnowskiego w 2014 roku[9].
Media
Prasa
Gazety ukazujące się w powiecie:
Środowisko naturalne
Powiat kutnowski leży w przeważającej części na Równinie Kutnowskiej. Główną rzeką powiatu jest Bzura, która wyznacza jego południową granicę. Do Bzury z terenu powiatu kutnowskiego spływają dwa lewe dopływy: Ochnia (nad którą leży Kutno) i Słudwia (nad którą leżą m.in. Żychlin i Oporów)[5].
Transport
Powiat kutnowski, a w szczególności jego stolica, Kutno, to duży i ważny węzeł drogowy i kolejowy. Krzyżują się tu następujące szlaki transportowe[10]:
A1 (E75): Rusocin - Toruń - Włocławek - Kutno - Łódź - Piotrków Trybunalski - Częstochowa - Gliwice - Gorzyczki (PL/CZ)
60: Łęczyca - Kutno - Płock - Ciechanów - Ostrów Mazowiecka
91: Gdańsk - Toruń - Włocławek - Łódź - Piotrków Trybunalski - Radomsko - Częstochowa
92: Rzepin - Poznań - Konin - Kutno - Warszawa - Mińsk Mazowiecki
573: Żychlin - Gostynin - Nowy Duninów
581: Krośniewice - Gostynin
583: Bedlno - Żychlin - Sanniki
3: Warszawa Zachodnia - Kunowice
16: Łódź Widzew - Kutno
18: Kutno - Piła Główna
33: Kutno - Brodnica
Religia
- metropolia łódzka, diecezja łowicka
- dekanat kutnowski I
- Parafia św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Głogowcu
- Parafia św. Wawrzyńca w Kutnie
- Parafia św. Jana Chrzciciela w Kutnie
- Parafia św. Jadwigi Królowej w Kutnie
- Parafia Błogosławionych Męczenników Kutnowskich w Kutnie
- Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łaniętach
- Parafia św. Joachima w Mnichu
- Parafia Świętej Trójcy w Strzelcach
- dekanat kutnowski II
- dekanat krośniewicki
- Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krośniewicach
- Parafia św. Wojciecha i św. Stanisława w Dąbrowicach
- Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Imielnie
- Parafia św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Miłonicach
- Parafia św. Floriana w Nowem
- Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Ostrowach
- dekanat piątkowski
- dekanat żychliński
- dekanat kutnowski I
- diecezja warszawska
- zbór w Kutnie
- zbór w Kutnie
- zbór w Krośniewicach
- zbór Kutno-Północ
- zbór Kutno-Południe
- zbór Żychlin[11]
Zabytki
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Tablica_iws_kutno.jpg/250px-Tablica_iws_kutno.jpg)
Na terenie powiatu kutnowskiego istnieje wiele zabytków reprezentujących różne style architektoniczne, głównie klasycyzm[5]:
- Zamek Oporowskich w Oporowie – rezydencja obronna wybudowana w I połowie XV wieku w stylu późnogotyckim.
- Ratusz w Kutnie – budynek klasycystyczny, obecnie siedziba Muzeum Regionalnego.
- Zespół pałacowy Gierałty w Kutnie.
- Kościół ewangelicko-augsburski w Kutnie - neogotycka świątynia wzniesiona w 1880 roku.
- Zajazd w Krośniewicach – pochodzący z początku XIX wieku, obecnie siedziba Muzeum im. Jerzego Dunin-Borkowskiego.
- Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Głogowcu – świątynia wzniesiona w 1433 r. w stylu gotyckim z renesansowym nagrobkiem Jana Głogowskiego pochodzącym z 1565 r.
- Dwór w Łękach Kościelnych – dwór pochodzący z II połowy XVIII wieku.
- Kościół św. Marii Magdaleny w Łękach Kościelnych – zbudowany w 1775 r.
- Kościół św. Tomasza Apostoła w Grochowie – drewniany, zbudowany w 1681 r.
- Kościół obronny w Orłowie – wzniesiony w stylu gotyckim ok. 1430 r.
- Wczesnośredniowieczne grodzisko w Orłowie.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
- ↑ l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
- ↑ GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020 .
- ↑ a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
- ↑ a b c Powiat kutnowski. [dostęp 2015-09-04].
- ↑ Heraldyka i okolice. Andrzej Rachuba (red.), Sławomir Górzyński (red.), Halina Manikowska (red.). Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2002, s. 178. ISBN 83-7181-267-1. Cytat: I tak, współczesny powiat kutnowski współtworzą ziemie staropolskich powiatów łęczyckiego i orłowskiego oraz gostyńskiego — czyli jednego z powiatów dawnego województwa rawskiego (stolica powiatu — miasto Kutno — otoczona jest z trzech stron terenami dawnego województwa łęczyckiego).
- ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.).
- ↑ GUS, Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2023 roku [online], stat.gov.pl [dostęp 2024-07-24] (pol.).
- ↑ Powiat kutnowski w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-21] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Mapy Google. Mapy Google. [dostęp 2015-09-04].
- ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2021-04-30] .
Linki zewnętrzne
- Starostwo Powiatowe w Kutnie
- p
- d
- e
Miasta na prawach powiatu |
|
---|---|
Powiaty | |
Inne zagadnienia |
- p
- d
- e
Miasta | |
---|---|
Gminy miejskie | |
Gminy miejsko-wiejskie |
|
Gminy wiejskie |
|
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu – Kutno
Przynależność wojewódzka |
|
---|---|
Miasta |
|
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–75) |
|
Gromady (1954–72) |
|