Su-47
![]() | |||
Dane podstawowe | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Producent | Suchoj | ||
Konstruktor | Michaił Pogosjan | ||
Typ | |||
Załoga | 1 | ||
Historia | |||
Data oblotu | 24 września 1997 | ||
Liczba egz. | 1 | ||
Dane techniczne | |||
Napęd | 2 × Sołowiow D-30F6 | ||
Ciąg | 2 × 83,4 kN 2x 142.2 kN (dopalanie) | ||
Wymiary | |||
Rozpiętość | 16,7 m | ||
Długość | 22,6 m | ||
Wysokość | 6,3 m | ||
Powierzchnia nośna | 56 m² | ||
Masa | |||
Własna | 19 500 kg | ||
Startowa | 38 500 kg | ||
Uzbrojenia | 8000 kg | ||
Paliwa | 12 000 kg | ||
Osiągi | |||
Prędkość maks. | 2500 km/h[1] | ||
Prędkość minimalna | 220 km/h | ||
Prędkość wznoszenia | 230 m/s | ||
Pułap | 20 000 m | ||
Zasięg | 4000 km (prędkość poddźwiękowa) | ||
Długotrwałość lotu | 6,5 h | ||
Dane operacyjne | |||
Liczba miejsc | |||
1 | |||
Użytkownicy | |||
Rosja (nie produkowany seryjnie) | |||
Rzuty | |||
![]() | |||
|
Su-47 Berkut (oznaczony początkowo S-32 lub S-37) – współczesny rosyjski eksperymentalny samolot myśliwski – demonstrator technologii opracowany w biurze konstrukcyjnym OKB Suchoj. Jego cechą charakterystyczną jest nietypowy układ aerodynamiczny – skrzydła o ujemnym skosie, relatywnie małe usterzenie poziome ogona oraz dodatkowe usterzenie poziome z przodu (canardy).
Historia
Projekt zapoczątkowany został w roku 1983 jako perspektywiczna modyfikacja myśliwca Su-27 dla rosyjskich sił powietrznych WWS i nazwany S-37 (nie należy mylić z Su-37). Wskutek braków w finansowaniu nie zanotował on znaczących postępów i w zaledwie 5 lat później został najpierw przerwany, a następnie przejęty przez marynarkę wojenną. Ta, widząc w S-37 obiecujący samolot stacjonujący na krążownikach lotniskowcowych nakazała zmianę priorytetów oraz przemianowała go na Su-27KM. Po upadku Związku Radzieckiego program został wstrzymany po raz kolejny, jednakże tym razem biuro konstrukcyjne Suchoja zdecydowało się na dokończenie samolotu własnym nakładem i ostatecznie w roku 1999 zaprezentowała go jako Su-47 „Berkut” podczas moskiewskich targów lotniczych MAKS 1999.
Powstały 4 prototypy maszyny, z czego jeden pozostał nieukończony.
Konstrukcja
Głównym założeniem konstruktorów Su-47 była wysoka manewrowość maszyny przy prędkościach subsonicznych, dająca przewagę w bliskiej walce powietrznej i umożliwiająca uniknięcie rakiet nieprzyjaciela. Zapewnić miał ją szereg rozwiązań charakterystycznych dla okresu w jakim powstawał, podobnie jak jego poprzednik – Su-37 – posiada zarówno ogonowe usterzenie poziome jak i dodatkowe przednie stabilizatory (canardy), planowano także zastosowanie silników AL-41F z wektoryzacją ciągu. To, co zdecydowanie odróżnia go od pozostałych maszyn to ujemny skos skrzydeł. Rozwiązanie to niesie za sobą wiele zalet takich jak:
- zwiększenie siły nośnej
- zmniejszeniu oporu
- poprawa charakterystyk przepadania
- zwiększenie manewrowości i stabilności w zakresie dużych kątów natarcia
- niższa prędkość minimalna
- mniejsze zużycie paliwa (a co za tym idzie wydłużenie zasięgu)
Wadą natomiast jest występowanie znacznych sił skręcających skrzydła, czemu zaradzono częściowo poprzez zastosowanie wytrzymałej struktury z materiałów kompozytowych (ok 13% samolotu wykonane zostało z kompozytów). Pomimo to prędkość maksymalna samolotu musiała zostać ograniczona do 1,6 Ma. Skrzydła wyposażono w klapolotki zajmujące większą część krawędzi spływu oraz niewielkie lotki.
W celu przyśpieszenia i obniżenia kosztów opracowania wiele elementów płatowca, takich jak przednia część kadłuba, część kokpitu wraz z owiewką, podwozie czy usterzenie pionowe zapożyczonych zostało z samolotów Su-27 i Su-33. Stąd też ukończony samolot zbliżony jest do nich swymi rozmiarami. Starano się ograniczyć sygnaturę radarową maszyny (stealth) minimalizując liczbę wystających elementów i połączeń między segmentami (na potrzeby samolotu opracowano nową technikę wytwarzania większych elementów poszycia). Uzbrojenie ukryte miało być w integralnej komorze uzbrojenia w dolnej części kadłuba, otwierającej się jedynie na krótki czas w momencie odpalenia. Ponadto w razie potrzeby przewidywano możliwość wykorzystania 6-8 zewnętrznych węzłów podwieszeń, kosztem zwiększonej wykrywalności. Jako uzbrojenie strzeleckie przewidywano najprawdopodobniej działko 30 mm GSh-30-1 zabudowane wewnątrz kadłuba. Jako samolot doświadczalny nie został on jednak nigdy oficjalnie uzbrojony, nie posiadał także radaru, w jego miejscu znajdowało się jedynie obciążenie symulujące jego obecność. Znaczne rozmiary osłony radioprzezroczystej pozwalają przypuszczać, że planowano zastosowanie radaru o dużej antenie.
W odróżnieniu od samolotów rodziny Su-27 ogon samolotu zamiast jednego „żądła” umieszczonego centralnie między silnikami posiada dwa rozmieszczone symetrycznie po zewnętrznych stronach dysz. Dłuższe z nich (umieszczone po stronie prawej) zawiera spadochron hamujący pozwalający skrócić dobieg maszyny podczas lądowania, krótsze zaś skrywa w sobie radar obserwacji tylnej półsfery.
Kokpit zgodnie z zapewnieniami producenta zaprojektowano mając na względzie przede wszystkim komfort pracy pilota. Do jego dyspozycji oddano duże kolorowe wyświetlacze LCD, umieszczony z prawej strony kabiny joystick o krótkim skoku i tensometryczną przepustnicę (Dźwignie Sterowania Silnikami). Fotel odchylono do tyłu o 30 stopni, co ułatwiać ma znoszenie długotrwałych przeciążeń. Ze względu na zaprojektowaną niestabilność samolotu konieczne było zastosowanie systemu sterowania aktywnego „Fly-by-wire”.
Dalsze wykorzystanie
Projekt Su-47 został ostatecznie zamknięty, jednakże doświadczenia zebrane podczas prac nad nim prowadzonych wykorzystane zostały przy opracowywaniu myśliwca Su-35 oraz w programie myśliwca 5. generacji PAK-FA.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Sukhoi S-37/3
- p
- d
- e
Myśliwce / Przechwytujące | |
---|---|
Bombowce / Szturmowe | |
Rozpoznawcze | |
Szkolno-treningowe | |
Rolnicze |
|
Transportowe |
|
Eksperymentalne | |
Projekty anulowane |
|
- p
- d
- e
Samoloty myśliwskie | |
---|---|
Samoloty bombowe | |
Samoloty obserwacyjne rozpoznawcze i dowodzenia | |
Samoloty szturmowe | |
Samoloty szkolno-treningowe | |
Samoloty transportowe i szybowce desantowe | |
Śmigłowce | |
Prototypy i konstrukcje doświadczalne |
|
- Britannica: technology/S-37