Gibel beltz-ubel
Gibel beltz-ubela | ||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() ![]() | ||||||||||||||||||||||||||||
Sailkapen zientifikoa | ||||||||||||||||||||||||||||
Erreinua | Fungi | |||||||||||||||||||||||||||
Klasea | Agaricomycetes | |||||||||||||||||||||||||||
Ordena | Russulales | |||||||||||||||||||||||||||
Familia | Russulaceae | |||||||||||||||||||||||||||
Generoa | Russula | |||||||||||||||||||||||||||
Espeziea | Russula atropurpurea Britzelm., 1893 | |||||||||||||||||||||||||||
Basionimoa | Agaricus atropurpureus | |||||||||||||||||||||||||||
Mikologia | ||||||||||||||||||||||||||||
|
Gibel beltz-ubela (Russula atropurpurea edo Russula krombholzii) Russulaceae familiako onddo espeziea da.[1][2] Ez da pozoitsua, ezta toxikoa ere, baina ezin da jan haragia mina eta mikatza duelako.
Deskribapena
Kapela: 6 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, hasieran ganbila, ondoren laua eta erdian pixka bat hondoratua, purpura gorri kolorekoa eta erdian purpura-beltzaxka kolorearekin, gorri-ardo koloreko koloregabetutako orbanekin, eta, sarritan, arre koloreko pikor batzuekin. Azala lubrifikatua eta distiratsua eguraldi hezean. Ertz mehea, bat eginda eta leuna.
Orriak: Zuriak, isla horixkekin, nahiko estu, meheak, oinari itsatsita.
Hanka: Laburra eta lodia, pitzatua, zimur finekin, kolore zurikoa orban arreekin.
Haragia: Irmoa, lodia, trinkoa, gaztetan zuria eta zertxobait grisaxka zahartzaroan. Akre zaporekoa batez ere orrietan, eta fruta usain ahulekoa.[3]
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok. Atropurpurea epitetoa latinetik dator, iluna esan nahi duen "ater" hitzetik eta purpura kolorea esan nahi duen "purpureus" hitzetik. Bere kapelaren koloreagatik.
Jangarritasuna
Ez da jangarria, akre zaporekoa delako.[4]
Nahasketa arriskua
Espezie honen kolore aniztasuna dela eta, hainbat azpiespezie sortu dira: Russula depallens, Russula atropurpurea f. dissidens, Russula pantherina, Russula olivicolor, Russula atropurpurea, Russula fragilis var. atropurpurella, Russula purpurata f. rubripes, Russula atropurpurea var. bresadolae.[5]
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean, hostozabalen basoetan, bakanagoa koniferoetan.[6]
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika.
Erreferentziak
- ↑ Russula atropurpurea, GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.
- ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
- ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo.. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 499 or. ISBN 84-404-0530-8..
- ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 404 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
- ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 351 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
- ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 72 or. ISBN 84-282-0865-4..
Kanpo estekak
Datuak: Q1784190
Multimedia: Russula atropurpurea / Q1784190
Espezieak: Russula atropurpurea